Cambodja

Ook nu weer heb ik langer dan normaal niets van me laten horen, maar dit keer was er ook niet echt iets te vertellen. Dus ik heb gewacht tot ik wel wat kon vertellen en dat is nu 😉 .

Ik start maar bij 2 week geleden. Ik had dat weekend tot en met dinsdag vrij in verband met een of andere feestdag. In die dagen heb ik dingen voor school voorbereid. Ik was erg moe van de laatste weken en zat ook niet lekker in mijn vel. Ik had het eigenlijk wel een beetje gehad. Na heel veel met mensen gepraat te hebben en te horen gekregen dat een dip na 3 maanden wel vaker voorkomt, voelde ik me weer iets lekkerder in mijn vel zitten. Ik had daardoor ook niet echt zin om heel veel te ondernemen. Dus na 2 dagen project (ik had de woensdag vrijgenomen) had ik alweer weekend. Waarin ik wederom niet veel gedaan heb. Gewoon wat lekker gelezen, massages genomen en lessen voorbereid.

Afgelopen week had ik er weer zin in en ik had al mijn lessen in het weekend al voorbereid. Zo hoefde ik alleen nog wat dingetjes uit te printen voor de lessen. De blokfluitlessen liepen de laatste tijd niet helemaal lekker. De kids zitten constant door elkaar te spelen, terwijl ik wil dat ze één voor één spelen. Van sommigen straalt het ervan af dat ze er geen zin hebben en dan doen ze maar wat als het hun beurt is. Eén kind doet helemaal niet mee. Het klinkt nergens naar en hij doet ook totaal niet zijn best. Hij zit ook altijd mijlenver weg van de rest en doet als het maar even kan iets totaal anders. Dat veranderde allemaal nadat ik ze uitleg had gegeven over het notenschrift (en een hartig woordje met ze had gevoerd over de klasregels). Ik vertelde wat een notenbalk was, de g-sleutel en de noten zelf. De les daarna zette ik ze aan de gang om de noten en de g-sleutel te tekenen en onder een liedje de notennamen te schrijven. Dat vonden ze allemaal erg leuk en ze begonnen spontaan het nieuwe liedje van het papier af te spelen! Nadat ik die ene jongen wat één op één aandacht had gegeven tijdens het noten tekenen en hem het liedje liet spelen, straalde er voor het eerst ook enthiousiame van zijn gezicht af! Dat was allemaal afgelopen vrijdag. Ik ben benieuwd hoe ze het komende week zullen doen. Ik heb gister mijn blokfluitboekje nog 10 keer laten kopiëren, zodat ze morgen allemaal een boekje voor hun neus hebben! Ik hoop dat het de lessen wat makkelijker gaat maken, dan hoeven ze ook niet alles meer te onthouden.

De general studies lopen prima. Ze pikken het onderwerp goed op: Jobs. Ze kennen de makkelijke (tuktuk driver) en de moeilijke (policitician, judge) en weten ook wat ze doen en waar ze werken en wat ze gebruiken. In één van de workshops heb ik toen ook ‘Wie ben ik?’ met ze gespeeld. Allemaal een post-it op hun voorhoofd waar een beroep op stond. En dan vragen stellen: Werk ik op een boerderij? Werk ik in het ziekenhuis? Ben ik een doktor? Ze vonden het erg leuk; we waren er ook een heel uur mee bezig 😉 . Voor de rest heb ik nog een workshop gevuld met voorlezen. Dat is echt leuk, want dan zitten ze met z’n allen dicht op mij heen om de plaatjes te kunnen zien. Ik had een beetje moeilijk boek uitgekozen, dus elke pagina die ik voorgelezen had werd daarna vertaald in het Khmer. Maar ze zaten allemaal aandachtig te luisteren.

Op donderdagavond zijn we met een paar vrijwilligers naar een weeshuis gegaan. Daar hielden de kinderen een optreden met Cambodjaanse dansen en hiphop. Dat was echt heel leuk om te zien! Daarbij kregen we ook nog een Cambodjaanse maaltijd, rijst met mangosalade. Het kostte allemaal niks, maar er werd natuurlijk wel een donatie verwacht. Nadat ze alle dansen hadden opgevoerd, werden we uitgenodigd om met de kinderen te dansen. Eén en al feest was dat! Toen we weggingen kregen we ook allemaal een dikke knuffel van de kinderen. Dat vond ik dan weer iets te. Ik heb het idee dat die kinderen zich dan teveel hechten aan de toeristen die langs komen en dat vind ik een slechte ontwikkeling. De toeristen zijn er namelijk maar 2 uurtjes! Voor de rest een geslaagde avond! Aangezien het eten niet goed genoeg gevuld had, haalden we daarna nog een banana chocolate pancake! Die zijn echt verrukkelijk! Af en toe als het eten niet goed genoeg gevuld heeft, lopen we naar een karretje op straat die de pannekoekjes ter plekke maakt.

Inmiddels zijn we dit weekend ook alweer door. Ik heb alleen niet zoveel gedaan. O ja, ik ben nog wel uit geweest vrijdagavond. Daar kwam ik Sovann (lerares van Anjali, 19 jaar oud) tegen en die ging alle dansmoves die ik aan het maken was na doen. In het begin vond ik dat vet irritant, want als ik dan een pluk haar achter mijn oor deed, deed zij dat ook. Later was het wel heel leuk en toen liet ze mij ook haar Cambodian style zien 😉 . Dat was echt fun!

Rond deze tijd vetrekken of zijn al vertrokken 9 vrijwilligers. Dat is niet zo heel leuk, want we hadden net een hele gezellige groep. Gelukkig zijn zaterdag ook twee leuke nieuwe vrijwilligers gekomen en dat geeft wel weer vertrouwen dat het komende maand ook weer leuk wordt! Dan komt er dinsdag nog een nieuwe en dan zijn we komende maand nog maar met 6 vrijwilligers. Dat is echt best wel weinig. Toen ik hier kwam, hadden we namelijk een groep van 17 man (sorry, van 17 vrouw). Ik ben best wel benieuwd hoe zo’n klein groepje zal zijn.

Zo… nu zijn jullie weer een beetje bijgepraat. Ik ga komende week volgens mij wel weer wat leuke dingen doen, dus over een week vast weer leuke verhalen!

Ps. Ik zou het ook wel leuk vinden om te horen hoe het met jullie gaat. Ik wordt zo nu en dan natuurlijk wel een beetje geüpdatet door mama en Jeroen, maar als het jullie leuk zou ik van jullie ook wel een mailtje willen ontvangen. Volgens mij hebben de meesten van jullie mijn emailadres wel.

Groetjes,

Hester

Zoals ik in mijn vorige verhaal al ter sprake bracht, heb ik dit weekend een lang weekend. In totaal ben ik bijna een hele week vrij! Vanaf afgelopen vrijdag tot en met komende dinsdag, 5 dagen in totaal dus. Dan moet je daar natuurlijk ook even gebruik van maken door een tripje naar Phnom Penh te maken. Gek zeg, dat is ook precies wat ik gedaan heb. Het was maar een kort tripje hoor. Donderdagavond hebben we de nachtbus genomen, zodat we er vrijdagochtend vroeg waren. Eerst een guesthouse gezocht, waar we onze spullen konden dumpen. Daarna zijn we bustickets gaan kopen. We waren met ze vieren en twee zouden ‘s avonds alweer door naar de kust, dus die moesten meteen een ticket halen. Ze zouden een bus in de namiddag nemen, maar bij de eerste maatschappij zat die al vol. Bij de tweede maatschappij blijkbaar ook, maar toen kwamen ze opeens aanzetten met tickets voor deze ochtend nog! Het kwam er op neer dat ze nog driekwartier hadden om hun spullen weer op te halen en dan de bus te halen. Wij stonden helemaal versteld, want het was de bedoeling dat we met z’n vieren Phnom Penh zouden bekijken. Nou haakten zij opeens af! Wij hadden toen de instelling van zoek het ook maar uit of je het allemaal redt, wij gaan ontbijten. Ik vind het vooral stom dat ze perse die vrijdag door moesten naar de kust en niet een nachtje konden wachten. Uiteindelijk hebben ik en Lester (Hester en Lester, I know it sounds funny!) het prima naar ons zin gehad, maar het liep niet helemaal zoals we ons voorgesteld hadden.

In Phnom Penh hebben we het Toul Sleng museum bekeken. Dit was een gevangenis in de tijd van de Rode Khmer, waar de gevangen hutje mutje naast elkaar vastgeketend lagen. Of in bakstenen of houten cellen vastgeketend lagen van 2 meter lang en minder dan 1 meter breed. Daarnaast werden ze hier ook ‘ondervraagd’, wat inhield dat ze op de verschrikkelijkste manieren gemarteld werden. De gevangenis, wat eerst een gewone school was, bestond uit verschillende gebouwen. In deze gebouwen worden nu alle foto’s van de gevangen tentoongesteld die uiteindelijk vermoord zijn. Dat zijn er heel veel! Daarnaast hangen er ook schilderingen van hoe de martelingen in z’n gang gingen, vreselijk om dat te zien! Op de hele plaats en in de gebouwen hing een lugubere sfeer. We vonden het eerst heel vreemd dat het niemand opgevallen is wat daar toentertijd gebeurde, totdat we later bedachten dat Phnom Penh eerst natuurlijk helemaal leeggehaald was door de Rode Khmer. Iedereen moest weer op het platteland werken, dus de steden waren leeggehaald. Na dit museum zijn we door gegaan naar de Killing Fields. Dit is één van de plekken waar heel veel mensen zijn vermoord. In totaal zijn op die plek 113 massagraven gevonden. In één graf (een graf van 20 vierkante meter) waren 460 lichamen gevonden! In een ander graf hadden ze allemaal lijken zonder hoofd gevonden en weer een ander graf lag vol met naakte vrouwen en kinderen. Ze zijn er zelfs achter gekomen dat ze veel van de kinderen gewoon (nee Hester, niet gewoon) tegen de boom knalden om ze zo dood te krijgen en geen kogels te verspillen. Verschrikkelijk! Hier bij de Killing Fields is een paar jaar geleden een monument opgericht ter nagedachtenis aan al deze levens die zo’n eind moesten krijgen. Het monument is een stupa waar alle botten en de resten van de kleren zijn ondergebracht. Zodat alle doden een huis hebben om tot rust te komen.

Ik moet zeggen dat nu pas een een beetje tot me door begint te dringen wat er op die plekken allemaal gebeurt is. Ik besefte het niet echt toen ik daar rond liep. Ik las wel de verhalen, heb de films gezien die ze afspeelden, zag de botten, zag de schedels, ik zag de graven, de martelwerktuigen, maar het drong niet tot me door. Nu ik het al twee keer verteld heb en nu ik het hier zo opschrijf druppelt het langzaam mijn bewustzijn binnen. Op zich ook wel logisch; het is zo gruwelijk dat het nauwelijks is te beseffen. Ik weet één ding wel zeker: ik zag zeker nog wat meer lezen over deze praktijken. Laten we niet vergeten dat die allemaal 35 jaar geleden zich afspeelde!

Na deze indrukwekkende plekken hebben we aan de Tonle Sap rivier onze lunch genuttigd. Daarna zijn we voor iets luchtigers het koninklijke paleis gaan bezichtigen. Wel leuk om het verschil te zien met Westerse paleizen, maar we vonden het toch niet zo heel bijzonder en we waren er zo doorheen. Bij het paleis was ook de zilveren pagoda. Een pagoda waar de vloer bedekt is met tegels van zilver. Het jammere was dat bijna de hele vloer bedekt was met tapijten, zodat je er niks van zag.

Daarna zijn we op onze kamer even gaan chillen. Nou ja, ik heb zelfs nog lopen tukken! Daarna weer gaan eten. Ook weer aan de riverside. We zijn vroeg gaan slapen en zaterdagochtend hadden we de bus om half 8 al.

Die bus die vertrok pas om 8 uur en er waren teveel mensen in de bus geplaatst dan er stoelen waren. Dat is hier niet zo erg hoor, dan worden de mensen gewoon op plastic stoeltjes in het gangpad gezet. Totaal geen raar verschijnsel! Die busreizen zijn me trouwens wat! Je zit meestal maar met een paar buitenlanders in zo’n bus en de rest zijn allemaal Cambodjanen. Een mooi moment dus om de Cambodjanen te observeren. Ten eerste zijn de stops al helemaal geweldig. Vaak wordt er gestopt bij een Cambodjaans wegrestaurant, waar de Cambodjanen in een kwartiertje een hele maaltijd wegkrijgen. Bij de wegrestaurants staan dan vaak ook nog kraampjes, waar allemaal Cambodjaanse snacks worden verkocht. Dus als je na zo’n stop weer in de bus zit, hoor je om je heen allemaal gesmak (ze hebben geen Nederlandse tafelmanieren helaas). Bij de volgende stop herhaalt zich dat allemaal nog eens. Tussen de stops door wordt er Cambodjaanse komedie vertoont. Het lijkt een beetje op Peppie en Kokkie. Als dat afgelopen is, wordt er een of andere vechtfilm vertoont. Als die ook afgelopen is, gaan ze over op Cambodjaanse muziek vaak met de videoclips erbij. Kinderen tot een bepaalde leeftijd mogen gratis mee, maar die krijgen dan geen stoel dus die zitten bij mama op schoot of tussen papa en mama in. Gister had ik een vrouw naast me zitten die een kind van ongeveer 1 jaar had. Zodra het kind begon te huilen (omdat het zich gestoten had), kreeg het kind een klap met de vlakke hand. Als die dan nog niet stil was, hing er alweer een dreigende hand boven het kind. Als het huilde werd het ook meteen tegen de tepel aangeduwd om hem stil te krijgen. Ik vond het best frustrerend, want je kan er niks van zeggen. Het zit in hun cultuur. Gelukkig sliep het jongetje daarna al heel snel in, dus ik kreeg niet meer van dat soort taferelen te zien. Hoeveel je al van de cultuur op kunt snuifen in zo’n bus, is echt onvoorstelbaar. Maar ook wel genieten en elke keer is weer anders.

Sorry dat ik vijf verhalen op één dag heb geplaatst. Een beetje veel leeskost tegelijkertijd ben ik bang. Laten we het van de zonnige kant bekijken: jullie zijn nu wel weer helemaal bij en lezen niets van wat al een maand geleden is gebeurt! 😉 .

Groetjes,

Hester

Zoals jullie wellicht al gelezen hebben, ben ik gewisseld van project terwijl mama en Marianne hier waren. Ik zal eerst maar eens vertellen waarom ik gewisseld ben en dan zal ik jullie op de hoogte brengen van wat mijn nieuwe project precies inhoudt.

Ik ben precies op de helft van mijn verblijf hier gewisseld van project. Waarom? Omdat ik ook wel benieuwd was hoe andere projecten er hier uitzien en hoe die in elkaar zitten. Ik heb het besluit ook pas genomen toen ik al een maand hier was. Ook ben ik eerst op het andere project gaan kijken voordat ik mijn besluit nam. Uiteindelijk heb ik aan de hand daarvan en omdat SHCC alleen maar Engelse les was, er voor gekozen om te wisselen.

Het project waar ik nu op werk heet Anjali. Het is een school waar de kinderen na (of voor) de public school heen gaan. Als de kinderen dus ‘s ochtends public school hebben, komen ze ‘s middags bij ons en andersom. Dat werkt op zich hetzelfde als SHCC. Maar daar stopt het ook een beetje qua overeenkomsten. Waar de kinderen van SHCC uit de community kwamen en op zich nog een aardig bestaan hadden, zijn de kinderen van Anjali van de straat geplukt. Deze kinderen zijn dus de allerarmsten van de armsten. Als ze te ‘rijk’ zijn kunnen ze ook niet op Anjali terecht. Doordat de kinderen zo arm zijn en van de straat komen, zijn velen ook getraumatiseerd. Dat merkte ik al best snel in de lessen. Ze hebben het goed op Anjali, dus daar zijn ze de gros van de tijd vrolijk en kunnen ze lekker kind zijn. Maar er is wel aan ze te merken, doordat ze op bepaalde manier reageren, dat ze het niet makkelijk hebben. Op Anjali werkt ook een social worker (een Cambodjaan). Hij gaat bij de families van de kinderen langs en probeert wat verandering te krijgen in de gezin situaties. Hij is ook vooral degene die met kinderen die nog op straat leven praat en hun achtergrond onderzoekt om te kijken of zij eventueel ook naar Anjali zouden kunnen komen. Op het moment is er zoveel werk voor hem en dat ze aan het kijken zijn naar een tweede social worker.

Op Anjali krijgen de kinderen 3 lessen aangeboden: Engelse les, General Studies en de workshops. De Engelse les wordt door een Khmer teacher verzorgt (waarbij een vrijwilliger ondersteunt) en de General Studies en de workshops worden door de vrijwilligers verzorgt (waarbij iemand van de Khmer staf helpt te vertalen). Bij de Engelse les krijgen ze Engels in de trant van lezen, schrijven, luisteren, grammatica. De General Studies is natuurlijk ook in het Engels, maar hier gaat het erom dat je het onderwerp wat bij de Engelse les ter sprake komt, uitdiept. Afgelopen weken was het thema ‘Tijd’ en dan kan ik ze in de General Studies bijbrengen hoe je de tijd vertelt (half past six), a.m. en p.m., analoge en digitale klok en de verschillende tijdzones op de wereld. Het belangrijkste punt van de General Studies lessen is dat de kinderen wat algemene kennis opdoen. In de public school wordt hier namelijk bijna helemaal geen aandacht aan besteed. De workshops zijn helemaal vrij. Je mag zelf bedenken wat je met de kinderen gaat doen. Af en toe best lastig, omdat het bijna continue creativiteit van je vraagt. Gelukkig heb ik 3 van de 5 workshops in de week gevuld met blokfluitlessen, daarover zo nog meer. Tijdens de workshops die overblijven, probeer ik één creatieve te doen en één sportieve.

Deze lessen zijn niet het enige wat Anjali de kinderen biedt. ‘s Ochtends kunnen ze namelijk komen ontbijten en in de middag staat er lunch voor ze klaar. Ze krijgen allemaal hun eigen Anjali shirt, die ze op Anjali kunnen dragen. Ze kunnen zich douchen en wassen op school en als ze wonden hebben of ziek zijn worden ze naar het ziekenhuis gebracht. Daarnaast kunnen ze natuurlijk ook even zonder zorgen spelen op school.

Hier een filmpje van het project:

[youtube]http://www.youtube.com/watch?v=10rTys_mzD8[/youtube]

Mijn werkdag ziet er als volgt uit: ‘s ochtends half negen beginnen; workshop, general studies, Engelse les (ieder 50 minuten en tien minuten pauze ertussen); vanaf half twaalf anderhalf uur pauze (ik kan op het project gratis lunchen, maar we gaan soms ook met de vrijwilligers ergens in de stad lunchen); en vanaf 1 uur hetzelfde als ‘s ochtend alleen precies andersom. Mijn dag eindigt om 4 uur, maar dan ben ik eigenlijk nog niet klaar: dan moeten de lessen voor de volgende dag nog voorbereid worden. Dat voorbereiden neemt nog best veel tijd in beslag en ik heb daarin mijn ritme nog niet helemaal gevonden. De eerste week op Anjali was ook erg druk voor mij. Ten eerste allemaal nieuwe indrukken, zoeken naar hoe je je lessen wil geven en dan als je thuiskomt waren mama en Marianne er ook nog. Al met al erg druk. De tweede week was ik best wel moe en was het nog steeds druk met de lessen voorbereiden. Gelukkig heb ik dit weekend een lekker lang weekend. Ik hoop de komende dagen dan ook wat verder vooruit te kunnen gaan plannen. Dat zal iets meer rust doordeweeks geven. Hoewel ik dus nog niet helemaal mijn draai gevonden heb, geeft dit nieuwe project mij wel weer nieuwe uitdagingen. Dat zint mij wel moet ik zeggen. O ja, wat ik nog vergeten ben te vertellen, is dat ik aan één niveau lesgeef: de beginners (die kunnen al goed Engels hoor!). ‘s Ochtends heb ik een klasje van 12 kinderen en ‘s middags ook zoiets maar dan andere kinderen dan in de ochtend. Ik geef ‘s middags dan ook dezelfde lessen als ‘s ochtend. Dat scheelt wel iets. Als het ‘s ochtends nog niet helemaal liep, weet je ‘s middags beter hoe je het wel aan moet pakken. Het fijne ook aan deze klasjes is, dat je de kinderen beter leert kennen en op een gegeven moment ook weet hoe je met ze om moet gaan. Ik denk dat als mijn draai gevonden heb, dat het dan een geweldig project zal zijn. Het is nu al een mooi project namelijk 😉 .

Voor nog meer informatie over het project, check hun site: http://www.anjali-house.com/

Als laatste de blokfluitlessen. Hier was ik op mijn vorige project al een beetje begonnen. Het liep alleen niet zo heel lekker, aangezien ik na een maand weer opnieuw kon beginnen en de laatste maand eigenlijk geen lesjes heb gegeven. Ik had daar het geluk dat ze al blokfluiten op het project hadden. Graag wilde ik ook op Anjali verder gaan met de blokfluitlessen. Één probleem: geen blokfluiten. Gelukkig had ik een potje met geld voor de projecten. Het geld wat ik van een aantal van jullie heb gekregen voor vertrek om te besteden aan de projecten. Hiervan heb ik blokfluiten in Nederland door mijn moeder laten kopen en zij heeft ze toen ze mij ging bezoeken voor me meegenomen. Hierbij wil ik dus diegenen bedanken die mij dit geld hebben gegeven, want nu kan ik deze kinderen ook blokfluit leren spelen en hun wat muzikaliteit meegeven. Erg bedankt allemaal! By the way: de kinderen kunnen na 4 lessen hun eerste liedje al spelen! Ik benieuwd wat ze op het eind van mijn verblijf dan wel niet kunnen!

Nogmaals bedankt!

Groetjes,

Hester

Hester vroeg me of ik mijn ervaringen ook in haar weblog wil zetten. Dat doe ik natuurlijk met alle plezier. Maar dan … Hoe vat je 10 dagen met zoveel indrukken samen? Een foto is snel gemaakt, ik bleef aan het klikken, het is immers zo anders dan hier. Maar een foto, en ook deze tekst, geeft geen geuren en geluiden weer. En die horen er toch echt bij.

Het eerste wat me opviel na de landing op het vliegveld was de geur van houtvuur. Het blijkt dat overal vuurtjes worden gestookt: om afval te verbranden, om pannenkoekjes te bakken op straat, om te koken etc. Vaak wordt nog met houtskool gestookt. Andere geuren komen van afval op straat, gelukkig vaak alleen op bepaalde plekken. En als je langs openluchtrestaurantjes loopt, zoals de ‘1 dollar tentjes’, dan ruikt het naar heerlijk eten. Op de markten geven vooral de kruiden en de vis een scala aan geuren. Niet altijd even lekker trouwens. Een mooi voorval was bij een veld lotusbloemen. Onze tuktuk driver stopte daarbij toen we op weg waren naar een drijvend dorpje aan het Tonlé Sap meer. We liepen het veld in en uit een hutje kwam een vrouw naar ons toe. Ze plukte bloemen voor ons en liet ons die ruiken. Wij waren argwanend en dachten dat ze daar geld voor wilde hebben en wilden de bloemen eerst niet. Maar we moesten ze echt aanpakken en met een glimlach draaide ze zich om en liep terug naar haar hutje.

En dan de geluiden. Elke dag zijn we met de tuktuk weg geweest. Teach, de tuktuk driver van ons guesthouse, was zo’n beetje onze privéchauffeur. De verkeersregels zijn makkelijk, want de auto heeft altijd voorrang, dan de tuktuk, dan de moto, dan de fiets, dan de voetganger. Regelmatig toeterde Teach als andere weggebruikers (lees moto, fiets of voetganger) moesten opletten. Dat klinkt als twee korte tutu, het klinkt bijna als tuktuk. Op straat krioelt alles door elkaar en er is altijd lawaai. Bij ons is ook altijd lawaai op straat, maar het was hier meer een kakofonie van geluiden. De tuktuk drivers roepen ‘toek toek madaam?’ als je aan komt lopen. Op de markten bij de kleding en sjaals is het ‘want to buy something madaam?’ zo gauw je naar iets kijkt of wijst. In restaurants is het de airco of de fan die lawaai maakt.

Wat ik niet moet vergeten is de Khmer muziek. Naast ons hotel was iemand overleden. Het is dan de gewoonte dat er drie dagen lang gezongen en gespeeld wordt van zonsopgang tot zonsondergang. Het werd met een luidspreker versterkt. We waren daardoor erg vroeg wakker. Bij de Ankor tempels zitten soms orkestjes te spelen met traditionele muziek. Het zijn slachtoffers van landmijnen die wat bij proberen te verdienen.

We hebben de schooltjes, waar Hester werkt, bezocht. Bij het eerste schooltje leidde één van de teachers ons rond. De klaslokalen zijn daar aan de zijkant open zodat ik makkelijk foto’s van een lesgevende Hester kon maken. Daarna leidde de teacher ons rond door het erbij gelegen dorpje, waar hij zelf vandaan kwam. Een prachtig authentiek dorpje, niets toeristisch. De mensen knikten heel vriendelijk naar ons, niet iedereen kent Engels, en overal mocht ik foto’s maken! Middenin het dorp stonden glimmende zendmasten voor de mobiele telefoon. Traditioneel en modern naast elkaar. Terug bij de school barstte er een flinke regenbui los. Het dak van de school was van metalen golfplaat en de regen erop veroorzaakte een enorme herrie. De kinderen kregen gauw een individuele opdracht, het overschrijven van Engelse woorden van het bord, want je kon elkaar niet meer verstaan.

Hester was een goede gids voor ons. Door ons bezoek aan Hester was onze reis iets meer dan gewoon toerist zijn. Maar we hebben ook veel toeristische dingen gedaan. Drie dagen zijn we naar Ankor geweest. Ankor Wat, het grootste tempelcomplex vond ik niet het mooiste. Dat was voor mij de Bayon, die indrukwekkend was en ook iets dreigends had. Verder zijn we naar een drijvend dorp geweest, heel toeristisch en ook erg duur. En natuurlijk hebben we een massage genomen. Allebei vonden we de Cambodjaanse manier wel wat erg stevig. Ook hebben we de silk farm bezocht met een leuke gids die goed Engels sprak en veel vertelde. Wat me wel schokte was te horen dat de zijderupsen dood gaan aan de geur van muggenmelk en zonnebrand. Lekker spul is dat! Toeristen mogen dan ook niet bij de rupsen komen. Op de silkfarm worden alle producten met de hand gemaakt omdat het op deze manier meer werkgelegenheid biedt. En natuurlijk ook shoppen, we konden het niet laten een paar hele mooie sjaaltjes van zijde te kopen.

Groetjes,

Marianne

Nu mag ik van Hester een verhaaltje schrijven voor de blog! Het gaat over onze reis naar Cambodja om Hester te bezoeken en te kijken hoe ze daar leeft en werkt. Samen met Marianne ( zus van Michiel) zijn we daar 10 dagen geweest. We overnachtten in hetzelfde guesthouse als Hester: Smiley’s.

Het leven is er heel anders: veel minder welvaart, ander lucht, erg heet, ander voedsel, andere natuur, enzovoort. We hebben veel gedaan en gezien. Ik ga wat vertellen over de projecten, de tempels en de andere uitstapjes.

Op onze eerste dag hebben we het project van Hester bekeken, zij was er toen voor het laatst en nam afscheid. Het schooltjes is kleiner dan ik me had voorgesteld: het zijn 3 vrij lokaaltjes met houten tafels en bankjes om op te zitten. De kinderen kunnen al best wat Engels. Er is weinig lesmateriaal. De teacher heeft een lesboek en een whiteboard en de kinderen een schrift en een pen. De kinderen doen alles wat ze hier in de klas ook doen: kletsen, ronddraaien, niet opletten, eten, te laat komen, naar de wc gaan. Samen dreunen ze de zinnen op die ze moeten leren en ze schrijven ze in hun schrift. Een van de teachers leidde ons rond en vertelde hoe het werkte. Ze kunnen naast Engelse les ook nog iets leren over het tuinieren, dieren verzorgen en sport. We gingen ook het dorpje bekijken, dit was erg leuk en gaf een goede indruk hoe ze er leven. Na afloop van de lessen werd Hester uitvoerig toegesproken en bedankt door de kinderen en de teachers.

Op de laatste dag zijn we naar het volgende project van Hester geweest. Hier was ze dus net een paar dagen aan de slag. Dit is weer een heel ander project: Anjali. Het is in Siem Reap en Hester kan er op de fiets naar toe. Ook hier kregen we uitleg over wat het doel van dit project is. Erg arme kinderen, vaak kinderen die veel op straat leven kunnen hier naar school. Ze gaan dan een deel van de dag naar een public school waar ze Khmer leren lezen en schrijven en leren rekenen. Het andere deel van de dag komen ze naar Anjali voor Engelse les en creatieve en algemene kennis lessen. Ze krijgen op school een maaltijd en het gezin wordt ook begeleid door een social worker, omdat er veel problemen zijn in financiële en relationele sfeer. Hester kan ook wel merken dat deze kinderen meer problemen hebben.

Ik ben ook nog naar een project geweest van een andere vrijwilligster, Inge, die in een kliniekje werkt. Ze vroeg mij of ik iets wilde vertellen over de behandeling van diabetes. Uiteindelijk ging dit jammer genoeg niet door omdat het rijst uitdeeldag was. Deze kliniek is een basisvoorziening voor de omliggende community. Mensen komen vaak pas als ze heel veel klachten hebben. Het bestaat maar uit 3 ruimtes. In de eerste kamer worden ze ontvangen en wordt een vragenformulier langs gelopen om in beeld te krijgen wat de klachten zijn. Dan zijn er 2 onderzoekkamers voor 2 artsen. Er is een Khmer arts en 2 Engelse artsen die er een aantal maanden zijn. In de kamers staan een paar dozen en bakken met materialen en medicijnen, die meestal zijn meegenomen vanuit westerse ziekenhuizen. Veel is het niet en als mensen erg ziek zijn kan je ook niet echt veel doen. Even verderop is ook nog een schooltje, die hoort bij hetzelfde project ( New Hope). De projecten worden meestal gefinancierd uit de giften die ze krijgen en soms hebben ze een bedrijf dat ze sponsort.

Hester heeft al veel geschreven over de uitstapjes die ze gedaan heeft. Veel daarvan hebben wij ook gedaan. De Angkor Wat tempels bekeken, dit zijn er erg veel in een gebied van vele kilometers lang en breed. Erg indrukwekkend en mooi en oud (800 tot 1000 jaar) en door koningen laten maken vroeger. Met de tuktuk werden we rond gereden. Ik ga er niet meer over vertellen, dat heeft Hester ook al eerder gedaan. Ook de zijdefarm was leuk en leerzaam om te zien hoe zijde ambachtelijk wordt gemaakt. Dit doen ze nog niet machinaal om veel mensen aan het werkt te kunnen helpen. Wij kregen de rupsen te zien in een speciaal voor bezoekers opgezette ruimte. De grotere velden mogen de bezoekers niet op: de rupsen gaan dood door de lucht van DEET, parfums en deodorant!

We gingen naar vlindertuinen, de drijvende dorpjes in het Tonle Sapmeer en het museum en deden ook een kookcursus. Tussen door was het rondneuzen op de verschillende markten en lekker eten in de vele verschillende eettentjes en restaurants.

Ik heb een goed beeld gekregen van Cambodja en vond het leuk om te zien dat Hester zich hier helemaal thuis voelt en zich ook goed kan redden.

Nog wat opvallende dingen:

• Het verkeer is een chaos, erg veel bromfietsen en tuktuk’s , weinig verkeersregels.
• Het was heet, erg heet. (35 graden). Dus zweten, zweten en je vies en plakkerig voelen. Gelukkig hadden we op onze kamer airco!
• De schoenen gaan bij de voordeur uit en je loopt op blote voeten binnen.
• Je krijgt bij het eten stokjes of vork en lepel.
• De visjesmassage kietelt erg. De relax-bodymassage was toch wel erg stevig.
• De benzine wordt in 1,5 literflessen verkocht.
• Op de bromfietsen zitten soms wel 5 mensen (ook kleine kinderen en baby’s) en ze vervoeren er van alles op.

Al met al een hele belevenis, ik heb er erg van genoten.

Groetjes,

Griet

Ik bleek onverwachts een lang weekend te hebben! Ik had maandag 2 mei namelijk een vrije dag. Niet dat er een feestdag was op maandag, maar zondag 1 mei was dat wel. Hier in Cambodja doen ze het zo: als een feestdag in het weekend valt dan ben je die maandag vrij. Ik vond het wel relaxed, want zo had ik meer tijd om wat met mijn moeder en tante te doen! Zaterdagochtend wist ik niet zo goed wat we konden gaan doen. Uiteindelijk heb ik mama en Marianne naar het Angkor National Museum gestuurd en heb ik zelf nog even gerelaxt. Daarna hebben we samen geluncht en toen heb ik ze meegenomen naar een echte Cambodjaanse markt. Na hier een uur rondgestruind te hebben, hebben we de tuktuk genomen naar het centrum en heb ik ze dat een beetje laten zien. Na wat uitgerust te hebben, zijn we bij de Indiër geweest en heb ik ze de nightmarket laten zien. Ook al meteen laten zien wat ik als souvenir voor mezelf alvast aan ze mee wilde geven. 1 grote bamboeschaal met daarin 6 bamboeschaaltjes in het formaat van een soepkom. Hoewel Marianne wel door had hoe groot het zou zijn, was mama toch een beetje geschrokken van de grootte toen ik het uiteindelijk kocht aan het einde van de week 😉 .

Voor zondag hadden we al bedacht om naar Angkor Wat te gaan. We zouden het grote rondje doen, want die had ik ook nog niet gedaan. Bij het grote rondje ligt alles iets verder van elkaar af en zijn de tempels kleiner. Toch deden ze niks af bij de grotere tempels. Ze hadden allemaal weer hun eigen karakter. Van deze ronde was ik ook veel minder tempelmoe dan toen ik het kleine rondje had gedaan. Rond 3 uur ‘s middags waren we weer terug bij het guesthouse. Rest van de dag gewoon een beetje gerelaxt.

Maandag had ik een kookcursus geregeld voor ons. Dezelfde als die ik ook al eerder had gedaan. Het was even leuk als de vorige keer. Dit keer had ik natuurlijk wel andere gerechten uitgekozen. Een mangosalade als voorgerecht en visfilet met frietjes als hoofdgerecht. Ik had niet echt zin in Khmer eten, dus had ik maar wat neutraals gekozen. Als toetje hadden we dit keer pumpkincustard. Helaas smaakte dat heel erg naar ei en dat vond ik nou niet een lekkere smaak om je maaltijd mee af te sluiten. Het toetje van de vorige keer was toch lekkerder 😉 . Daarna ben ik naar de Blue Pumpkin gegaan om alvast wat dingetjes voor te bereiden voor mijn nieuwe project. Mama en Marianne ontmoette ik weer voor het eten. Daarna moesten we snel terug, want ja ja er stond een skype afspraak met Wim op de planning :p .

De rest van de week moest ik naar mijn project, maar daarna steeds wel wezen eten met mama en Marianne. De Fishmassage met ze gedaan en nogmaals naar de nightmarket geweest om mijn bamboeschalen te kopen. Dat was me trouwens een bevalling zeg! Eerst uitzoeken welke kleuren en formaten ik wilde en toen hadden ze bij het ene stalletje niet alles was ik wilde. Dus ik heb mama bij het eerste stalletje laten staan om op de combinatie van dat moment te passen. Met Marianne ben ik naar het andere stalletje gelopen. Daar zag ik weer een paar dingetjes, maar geen complete set. Toen heb ik Marianne bij dat stalletje laten staan en heb ik alleen de soepkom schaaltje bij stalletje mama gekocht. Dat was me een drukke onderhandeling! Ik ben wel met de juiste prijs weggegaan uiteindelijk, want het mevrouwtje keek niet echt blij meer. Toen begon de onderhandeling over de grote kom bij stalletje Marianne, daar was het ook een stevige onderhandeling. Wederom keken ze niet echt blij, maar ik had mijn souvenirs!!! Al met al heeft het een uur geduurd, maar dan heb je ook wat hè!

Vrijdagavond heb ik mama en Marianne meegenomen naar een restaurant waar de traditionele Khmer dansen werden opgevoerd. Ik had al eens zo’n dansvoorstelling gezien, maar dit was toch wel weer wat anders. Er werden meer dansen opgevoerd dan de vorige keer en het zag er professioneler uit doordat het opgevoerd werd door volwassenen. Al met al een leuke avond!

De laatste dag van mama en Marianne zijn we nog naar een vlindertuin geweest in het Angkor gebied. In tegenstelling tot de vlindertuinen in Nederland, hoeft hier de temperatuur en luchtvochtigheid niet geregeld te worden. Er zijn alleen wat netten opgehangen om vlinders binnen te houden en that’s it. Er werden ook vlinders gekweekt en die worden in hun cocon vervoerd naar onder andere naar Nederland voor de vlindertuinen. Dus dan weten we weer waar de vlinders in de vlindertuinen vandaan komen 😉 .

Zaterdagavond heb ik mama en Marianne naar het vliegveld gebracht. Hoewel ik er niet zo tegen op zag, was het toch wel even moeilijk om ze door de boarding te zien gaan. Vooral omdat mama tranen in haar ogen had.

O ja, als laatste wil ik nog even sorry zeggen aan diegenen die die week op mijn blog hebben gekeken in de hoop wat te lezen over hoe het mama en Marianne verging. Maar ik moet jullie zeggen zij brachten ‘zoveel drukte’ 😉 mee dat ik gewoonweg de tijd niet had om blogs te schrijven. De reden deels ook dat ik nog steeds een beetje achterloop in de tijd. Als goedmakertje zijn de volgende twee verhalen van mama en Marianne zelf. Zo kunnen jullie lezen wat zij van Cambodja vonden en hoe ze het hier ervaren hebben.

Groetjes,

Hester

Oké, nu heb ik net een paar dagen geleden de laatste blog over mijn trip geplaatst, maar dat is inmiddels al bijna een maand geleden. Ik moet jullie dus maar snel op de hoogte brengen wat er sindsdien allemaal gebeurt is. Dat is aardig wat kan ik jullie verzekeren!

Ik kwam op een woensdag terug van mijn trip. Een paar dingetjes gedaan die je doet als je terug komt van vakantie en alles weer een beetje gereed gemaakt voor het dagelijks leven hier. Het kwam er op neer dat ik alleen donderdag en vrijdag in deze week nog project had. Donderdag stelde nog niet zo heel veel voor, omdat er nog steeds weinig kinderen waren. Vrijdag waren er al weer meer en leek het weer een beetje op een volle klas. Op deze vrijdag hadden twee andere vrijwilligers hun laatste dag op het project. Daar werd aan het einde van de dag nog even wat aandacht aan besteed. Een van de kinderen had nog een hele toespraak voor hun bedacht en van de school kregen ze nog een fotolijstje cadeau. Één van de twee kreeg zelfs een briefje van 500 riel (klinkt veel, maar dat is maar 12,5 dollarcent) dat was gevouwen in twee hartjes en waar een gedeeltelijke liefdesverklaring op stond! ‘s Avonds hadden we een afscheidsetentje van hen, waar ze zelf een uur te laat kwamen. Wij waren dat inmiddels wel een beetje van ze gewend, dus we hadden ons eten al besteld 😉 .

Toen was het weekend en dat had ik ingepland met werken. Wat voor werk zouden jullie denken. Nou ik wilde voor mijn project een blokfluitboekje maken. Ik zou nog één week bij hun zijn en dan zou ik wisselen van project. Als afscheidscadeautje wilde ik dit aan hun geven, zodat ze zonder mijn lesjes ook door zouden kunnen gaan met blokfluiten. Ik had dit al meer dan een maand geleden bedacht en was er toen ook al wel mee begonnen. Alleen toen werd ik ziek en toen had ik vakantie, waardoor er nog niet veel resultaat was geboekt. Ik heb zo twee volle dagen in de Blue Pumpkin (mijn stekje als ik dingen wil doen: zit super relaxed, airco, lekkere shakes en je waant je in de westerse wereld) zitten werken. Toen was het helaas nog niet af, dus de ochtenden daarna ook nog druk bezig geweest. Dinsdagochtend was het af. Ondertussen was ik maandag op het project weer eens alleen voor de klas gezet; de leraren hadden een meeting. Ditmaal stond ik echter niet alleen voor mijn eigen klas, maar stond ik voor 3 klassen. Ik had ze allemaal in één lokaal gepropt en ben toen woordspelletjes met ze gaan spelen. Daarna heb ik ze allemaal de opdracht gegeven om te gaan tekenen. Zeg nou zelf, aan 3 verschillende klassen met 3 verschillende niveaus kan je toch niet normaal lesgeven?! Ik moet zeggen dat het allemaal best gesmeerd liep. Ze waren zelfs allemaal stil als ik een spel uitlegde!

Woensdagochtend ben ik mijn blokfluitboekje gaan kopiëren en als boekje laten inbinden. Ik was al op tijd vertrokken zodat ik genoeg tijd ervoor had. Ik had gedacht het zal wel een uur in beslag nemen om dit te regelen, rekening houdend met dat het hier allemaal wat langzamer gaat. Nou, ik kan je vertellen dat ik het verkeerd ingeschat had! In plaats van een uur duurde het zelfs twee uur!! Ik had het boekje namelijk op de ouderwetse manier geknipt en geplakt. Een A4’tje en daar dan tekst opgeschreven, liedjes en leuke plaatjes ingeplakt. Ik had in totaal ook wel 35 pagina’s, dus bij de kopieshop dachten ze handig te zijn door het in de lade te leggen, waardoor het automatisch er doorheen gaat en gekopieerd wordt. 3 keer raden: dat was dus niet handig. Daardoor werden mijn strookjes voor de liedjes dubbelgevouwen en niet goed gekopieerd. Ik kon dus daarna gaan uitzoeken welke pagina’s allemaal niet goed waren, die moesten opnieuw. Daarnaast had ze alles 4 keer in plaats van 3 keer uitgeprint en lag het ook allemaal door elkaar. Dus ik kon ook alles uitzoeken om op volgorde te leggen (ik blij dat ik mijn pagina’s genummerd had!). Uiteindelijk was alles goed en liet ik het inbinden, dacht ik. Toen ik het later checkte, bleek er toch nog één foute pagina in te zitten. Ach ja. Dit alles irriteerde me behoorlijk, dat is ook wel te lezen volgens mij 😉 . Ik was ook nog maar net op tijd voor mijn project; mijn lunch in de tuktuk genuttigd.

Donderdagochtend heb ik voorbereidingen getroffen voor mijn moeder en tante die een week op visite bij mij zouden komen. Ik heb even gecontroleerd of ze mooie en goede kamer kregen (ze verbleven bij mij in het guesthouse) en had alvast een tuktuk driver geregeld om ze op te halen van het vliegtuig. Op het project heb ik me heel snel uit de voeten gemaakt zodra ik klaar was. Met de tuktuk terug naar het guesthouse, even naar de wc en direct weer door naar het vliegveld. Hun vliegtuig was op tijd geland en na twintig minuten kwamen ze uit de aankomsthal lopen. Heel apart vond ik het om ze hier te zien (toegegeven was ook een beetje zenuwachtig van tevoren, weet niet waarom). Zodra ik ze gedag gezegd had, voelde het weer als vanouds. Ik heb ze mee in de tuktuk genomen en in het guesthouse naar hun kamer gebracht. Na de koffers in de kamer gezet te hebben, zijn we eigenlijk direct door gegaan naar een afscheidsetentje. Dit keer van een vrijwilliger die hier in totaal 6,5 maand heeft gezeten!

Vrijdagmiddag heb ik mama en Marianne meteen meegenomen naar mijn project, wat tevens mijn laatste dag daar was. Ik heb gewoon mijn eigen ding gedaan, terwijl mama en Marianne werden rondgeleid door één van de teachers. Die heeft ze eigenlijk de hele middag beziggehouden. Ik had voor elke klas een woordzoeker gemaakt en daarna bingo met ze gespeeld. Dat vonden ze helemaal geweldig. Het laatste halfuur werden we allemaal naar het veld getrommeld voor mijn afscheid. Er werd een toespraak gehouden (in het Khmer, dus verstond er niet zoveel van) en ik heb mijn cadeautje overhandigd. Dat was het. De meeste leraren hebben me niet eens even gedag gezegd. Dat vond ik wel jammer op zich. Maar het was ook goed geweest zo en had wel zin in mijn nieuwe project!

De weg tussen Banlung en Kratie ging nu toch wel een stuk sneller dan op de heenweg. Zo leek het toch dat ik minder in de middle of nowhere was 😉 . Alleen de laatste uurtjes (totaal zat ik vandaag 8 uur in de bus) voelden weer heel lang aan. Op een gegeven moment wil je er ook gewoon zijn. Ik was erg blij dat ik niet in 1 keer van Banlung terug naar Siem Reap was gegaan! Dan had ik van ‘s ochtends half 7 tot ‘s avonds 8 à 9 uur in de bus gezeten! Nu had ik een stop iets over de helft in Kampong Cham. Hier kwam ik om ongeveer 2 uur ‘s middags aan. Ik heb meteen een buskaartje gekocht voor de volgende dag naar Siem Reap. Daarna raakte ik met een Chinees meisje aan de praat die al 6 maanden in haar eentje door Zuid-Oost Azië aan het reizen was. Na Cambodja wilde ze eigenlijk nog een ander land aandoen, maar haar moeder had duidelijk gemaakt dat ze het toch wel fijn zou vinden als ze weer terug zou komen. Het grappige was dat zij net uit Siem Reap kwam en door ging naar Kratie en ik daar net vandaan kwam en dan weer door zou naar Siem Reap. Daarna ben ik met mijn backpack op mijn rug door de stad gaan lopen op zoek naar een guesthouse. Uiteindelijk zag ik er een. Eerst werden me de kamers laten zien. Het zag er allemaal niet super fris uit, maar het was toch maar voor 1 nachtje. Daarbij was een kamer zonder wc en douche 3 dollar en met wc en douche 5 dollar. Ik heb de laatste optie genomen; is toch prettiger.

Daarna de stad een beetje gaan verkennen. Over de markt gelopen op zoek naar krama’s. De krama is een soort grote sjaal die hier voor van alles en nog wat gebruikt wordt. Een paar gebruikswijzen van de krama zijn: gewoon als sjaal, als hoofddoek tegen de zon en stof, als omslagdoek voor de mannen (als ze zich gaan wassen/ douchen), als draagdoek voor baby’s, als touw om bepaalde onderdelen bij elkaar te houden et cetera, et cetera. Omdat de krama zo typisch Cambodjaans is en in Kampong Cham de meest verschillende soorten te vinden zijn, wilde ik er hier één kopen. Ik ben nog niet meteen op kopen overgegaan op de markt. Na de markt liep ik een beetje vertwijfeld rond van wat zou ik nou eens gaan doen. Ik had nog 3 uur voor het etenstijd zou zijn. Er kwam echter al snel een oplossing. Een motodriver kwam namelijk naar mij toe rijden en begon een heel verhaal te vertellen wat hier allemaal te doen was en hij wilde mij wel rondrijden. Na snel onderhandeld te hebben over de prijs, sprong ik bij hem achterop 😉 .

Eerst bracht hij mij naar twee heuvels toe waar tempels op stonden en met daar tussenin ook nog verschillende immense Boeddha’s en tempels. Bij de hoogste heuvel vertelde hij mij eerst een hele legende over de twee heuvels. Een groot gedeelte van zijn verhaal ben ik helaas al weer vergeten. Het kwam er in ieder geval op neer dat er een weddenschap tussen de mannen en de vrouwen was over wie de hoogste heuvel in een bepaalde tijd zou kunnen bouwen. Daarbij waren de vrouwen de mannen te slim af en de hoogste heuvel en mooiste is dus de vrouwenheuvel. De weddenschap kwam voort uit dat de vrouwen het zat waren dat als ze man wilden dat ze steeds door de mannen werden afgewezen als ze een man kwamen zoeken. Nu de mannen de weddenschap verloren hadden, moesten zij naar de vrouwen toekomen en hopen dat de vrouwen hen wilden hebben. Volgens mij kwam het hier op neer. Op de vrouwenheuvel had je een heel mooi uitzicht over de rest van de omgeving. Alleen zodra ik recht over de rand naar beneden keek, lag daar een hele hoop afval. Dat zie je hier toch wel veel hoor. Afval wordt gewoon overal maar neer gegooid. Eens in de zoveel tijd wordt het bij mekaar geraapt en wordt de boel afgebrand.

Daarna gingen we de immense Boeddha’s bekijken, maar eerst moest ik een bijdrage geven en werd er door een oud mannetje iets goeds voor mij gewenst. Volgens mij wenste hij dat ik een veilige vlucht terug zou hebben of zoiets 😉 . Na dit bekeken te hebben, bracht de motodriver me naar een community. Daar stopten we eerst bij een hutje waar een vrouw krama’s aan het weven was. Ja, ja, hier heb ik uiteindelijk ook mijn krama gekocht. Ik werd in hun hut uitgenodigd en daar kon ik een mooie krama uitzoeken. Daarna wilden ze mij de keuken laten zien. Ze vroegen hoe de keukens erbij ons uitzagen. Ik heb alleen maar gezegd dat het heel anders is; het is voor hun toch niet voor te stellen hoe zoiets eruit zou kunnen zien. O ja, dan moet ik natuurlijk wel even vertellen hoe hun keuken eruit zag. Je hebt twee aardewerken ‘potten’ in emmerformaat, wat hun ‘gasfornuis’ is. Daarin maken ze het vuur dat op houtskool brand en daar bovenop kunnen dan de pannen worden gezet. Nou ja, meestal een wok. Zij hadden dan nog net een soort kastje waar ze alle keukengerei op kunnen bergen en that’s it. Hierna werd ik afgezet bij een hut waar ze van een bepaalde plant allemaal kunstwerkjes maakten. Hoewel ik niet werd gedwongen om te kopen, voelde ik wel heel erg die druk. Een beetje ongemakkelijk was dat, want ik wilde helemaal niet kopen en alles werd wel van boven gehaald en voor me uitgestald. Daarna werd ik nog bij de school gebracht waar ze ook weer een winkel hadden met allemaal spullen gemaakt in de community. Dit keer werd ook weer helemaal speciaal een sleutel gehaald. Het was een beetje ongemakkelijk allemaal. Gelukkig gingen we daarna daar weg en naar een tempel. De motodriver vertelde dat het groter was dan alle tempels bij Angkor Wat, behalve Angkor Wat zelf. Echt heel erg bijzonder vond ik deze tempel niet. De tempels bij Angkor Wat hebben toch meer karakter.

Als laatste bracht hij mij naar een brug helemaal gemaakt van bamboe. Elk jaar na het regenseizoen wordt deze brug opgebouwd en voor het volgende regenseizoen weer gesloopt. De brug loopt naar een eiland in de Mekong die in het droge seizoen droog valt. Best een knap bouwwerk die brug hoor! Ik zag er zelfs 3 auto’s tegelijk over rijden! Zie de pagina Foto’s voor een foto van de brug. Toen was mijn rondleiding voorbij en mijn motodriver vond dat ik wel weer terug kon lopen (zo’n 2 kilometer) andere toeristen deden het immers ook. Daar had ik echter niet zo’n zin in, dus ik heb hem mij toch bij de markt weer laten afzetten. Daarna lekker gegeten en nog even naar het internetcafé gegaan.

Moe van de dag sliep ik om half 9 al. Volgende dag nog 6 uur in de bus gezeten om terug te komen naar Siem Reap. Wat was het lekker om weer thuis te komen! Meteen een douche genomen en mijn was gedaan en daarna een relaxed middagje genomen voordat ik weer in de dagelijkse routine kwam.

In Banlung aangekomen ben ik meteen naar het eerste de beste hotel gelopen, de kamer bekeken en hem genomen. ‘s Avonds alleen een beetje tv gekeken (ja ja ik had een tv op mijn kamer!). Ik zat naar Air crash investigation te kijken en dat ging heel toevallig over de ramp bij Schiphol van Turkish Airlines.

De volgende ochtend ben ik een ontbijtje gaan opzoeken. Naast het hotel was er een restaurantje waar ik een droog broodje (ik had wederom geen trek) en thee als ontbijt voor wel 25 dollarcent! Zo goedkoop had ik het hier nog niet gehad! Daarna het stadje een beetje gaan verkennen, maar ik had nog steeds het gevoel van waar ben ik nou beland. Het stadje is naar onze formaten een klein dorp en hoewel er verharde wegen waren, was het er zo stoffig als ik weet niet wat! Nou is het in Siem Reap ook wel wat stoffig (dat merk ik alleen niet meer zo op), maar hier kwam je van een kleine wandeling al helemaal roodbruin terug! Je hoefde maar een tissue over je gezicht te halen en dan was de tissue roodbruin. Mijn voeten waren nog erger. Ik draag sandalen en zodra ik die uit deed zag je precies waar de bandjes van mijn sandalen hadden gezeten. Een douche had op zich niet zo heel veel zin zodra je weer op straat kwam, was je alweer vies. Het centrum had ik binnen de kortste keren gezien. Eigenlijk bestond die alleen uit de markt. Daarna maar weer terug naar mijn hotelkamer gegaan waar ik eerst mijn boek heb uitgelezen. Ik zat zo in het boek dat ik hem gewoon moest uitlezen! Toen ik hem uit had, vond ik dat ik toch wat moest gaan ondernemen. Dus ik ben naar een paar moto drivers toegelopen (hier staan ze niet op elke hoek te vragen of je een moto wilt) en gevraagd of ze me naar het kratermeer konden brengen. Daar bleek het een echte Cambodjaanse attractie te zijn. Overal waren hutjes te huur om in te picknicken en daarin zaten hele gezinnen. Daarnaast waren er heel veel Cambodjanen in het meer aan het zwemmen met zwemvesten aan (hoogstwaarschijnlijk omdat ze niet kunnen zwemmen). Ook hadden ze een soort bord met allemaal opgeblazen ballonnen erin, die met dartpijltjes kapot gemaakt moesten worden. Om de drukte een beetje te ontkomen, ging ik de wandeling om het meer maken. Toen ik op een kwart was, kreeg ik het idee dat ik achtervolgd werd. Ik moet er even bij vertellen dat ik van tevoren al door heel wat jongemannen aangesproken werd en ze kussende geluidjes maakten (dat doen ze hier i.p.v. fluiten). Ik stopte even om een foto te maken en toen stopte de jongen die achter mij liep ook. Ik liep daarna weer gewoon verder en hij bleef een eind achter mij lopen. Op de helft van het rondje was hij echter een stuk dichterbij gekomen en liep hij zowaar mijn hakken er bijna af. Het leek er heel erg op dat ik sjans had. Ik vond het inmiddels wel een beetje irritant worden en ik gebaarde hem dat hij toch wat meer afstand moest nemen. Wat hij niet begreep, dus een paar seconden later liep hij weer mijn hakken eraf :s . Ik heb mijn rondje dus wat minder relaxed gelopen dan gehoopt. Zodra er trouwens weer anderen in beeld kwamen, was hij weer verdwenen. Volgens mij had hij gewoon (nou ja, gewoon) zin in een romantische wandeling. Ik was trouwens wel blij dat hij uit beeld verdwenen was. Daarna werd ik aangesproken door een Vietnamees meisje, die haar Engels volgens mij een beetje wilde oefenen. Ik moest haar en haar broertje ook nog even op de foto zetten. Back in town had ik eindelijk weer eens zin in een lunch. Rustig begonnen met een tomatensoep. Een erg lekker soep moet ik zeggen (er zat wat komijnezaad doorheen, waar ik wel van houd). De rest van de middag gerelaxt en ‘s avonds naar hetzelfde restaurant teruggegaan om daar lekker Indisch te eten.

Volgende dag stonden de watervallen en een olifantentrip op de planning. Als eerste ging ik op de olifant. Eerst een gefabriceerd trapje op en dan kon ik op de olifant stappen. Meestal ga je met z’n tweeën en zit er aan elke kant van de olifant één. Ik was maar in mijn uppie, dus ik zat midden op de rug van de olifant. Eerst was het wel een beetje spannend, aangezien hij behoorlijk heen en weer hobbelt. Zodra je daar aan gewend bent, kijk je met een gerust hart om je heen. De natuur daar was alleen niet zo spetterend. Het was wel weer oerwoud met reuzebomen en dergelijke, maar ik sloeg gewoon niet achterover van de mooie natuur. Daardoor was de attractie meer de olifant. Hoe hij over een meter dikke omgevallen boomstam heen stapt, hoe hij eigenwijs steeds wil gaan eten omdat hij honger heeft, hoe hij daarbij de bladeren van de struiken aftrekt, hoe hij in de rivier drinkt en wast. Dat laatste trouwens zag ik mijn eigen olifant niet doen, maar er ging nog een olifant het water in. Zo kon ik mooi zien wat die olifant allemaal deed. Daarna was mijn uurtje op de olifant voorbij en ging ik de bij gelegen waterval bekijken. Hoewel het geen grote waterval was (door het droge seizoen viel er ook minder water), had de waterval toch zijn charme. De waterval viel over rotsen heen die overhingen, wat betekende dat je achter de waterval langs kon lopen. Nou ja lopen, klauteren zullen we zeggen. Het waren allemaal rotsblokken die daar lagen. Na deze waterval heb ik mijn motodriver gevraagd of hij mij ook nog bij een andere waterval kon brengen. Deze was vooral mooi doordat er een hangbrug hing naar de plek onder aan de waterval. Een paar kinderen probeerden via een boomstam omhoog te klimmen en een oudere vrouw zat op een rots midden in het water, terwijl het water achter hen naar beneden kletterde. Daarna weer een hele rit achterop de moto terug naar Banlung. Ik had mijn motodriver nog gevraagd of hij me naar een plek kon brengen waar verschillende minderheden leven. Dat was helaas niet mogelijk; de weg was te hobbelig en dat kon hij niet bereiden met zijn moto. Toen had ik nogmaals een hele middag over. Ik heb eerst mijn lunch genuttigd (dezelfde tomatensoep als de dag ervoor 😉 ), daarna liep ik naar mijn hotelkamer terug. Net toen ik binnen was begon het te stortregenen, dus ‘s avonds voor het avondeten pas weer naar buiten gegaan. Ik ben niet al te laat gaan slapen, want de volgende ochtend om half 7 vertrok de bus! Op weg terug naar Siem Reap. Alleen eerst nog een tussenstop in Kompong Cham.