Cambodja

Hester vroeg me of ik mijn ervaringen ook in haar weblog wil zetten. Dat doe ik natuurlijk met alle plezier. Maar dan … Hoe vat je 10 dagen met zoveel indrukken samen? Een foto is snel gemaakt, ik bleef aan het klikken, het is immers zo anders dan hier. Maar een foto, en ook deze tekst, geeft geen geuren en geluiden weer. En die horen er toch echt bij.

Het eerste wat me opviel na de landing op het vliegveld was de geur van houtvuur. Het blijkt dat overal vuurtjes worden gestookt: om afval te verbranden, om pannenkoekjes te bakken op straat, om te koken etc. Vaak wordt nog met houtskool gestookt. Andere geuren komen van afval op straat, gelukkig vaak alleen op bepaalde plekken. En als je langs openluchtrestaurantjes loopt, zoals de ‘1 dollar tentjes’, dan ruikt het naar heerlijk eten. Op de markten geven vooral de kruiden en de vis een scala aan geuren. Niet altijd even lekker trouwens. Een mooi voorval was bij een veld lotusbloemen. Onze tuktuk driver stopte daarbij toen we op weg waren naar een drijvend dorpje aan het Tonlé Sap meer. We liepen het veld in en uit een hutje kwam een vrouw naar ons toe. Ze plukte bloemen voor ons en liet ons die ruiken. Wij waren argwanend en dachten dat ze daar geld voor wilde hebben en wilden de bloemen eerst niet. Maar we moesten ze echt aanpakken en met een glimlach draaide ze zich om en liep terug naar haar hutje.

En dan de geluiden. Elke dag zijn we met de tuktuk weg geweest. Teach, de tuktuk driver van ons guesthouse, was zo’n beetje onze privéchauffeur. De verkeersregels zijn makkelijk, want de auto heeft altijd voorrang, dan de tuktuk, dan de moto, dan de fiets, dan de voetganger. Regelmatig toeterde Teach als andere weggebruikers (lees moto, fiets of voetganger) moesten opletten. Dat klinkt als twee korte tutu, het klinkt bijna als tuktuk. Op straat krioelt alles door elkaar en er is altijd lawaai. Bij ons is ook altijd lawaai op straat, maar het was hier meer een kakofonie van geluiden. De tuktuk drivers roepen ‘toek toek madaam?’ als je aan komt lopen. Op de markten bij de kleding en sjaals is het ‘want to buy something madaam?’ zo gauw je naar iets kijkt of wijst. In restaurants is het de airco of de fan die lawaai maakt.

Wat ik niet moet vergeten is de Khmer muziek. Naast ons hotel was iemand overleden. Het is dan de gewoonte dat er drie dagen lang gezongen en gespeeld wordt van zonsopgang tot zonsondergang. Het werd met een luidspreker versterkt. We waren daardoor erg vroeg wakker. Bij de Ankor tempels zitten soms orkestjes te spelen met traditionele muziek. Het zijn slachtoffers van landmijnen die wat bij proberen te verdienen.

We hebben de schooltjes, waar Hester werkt, bezocht. Bij het eerste schooltje leidde één van de teachers ons rond. De klaslokalen zijn daar aan de zijkant open zodat ik makkelijk foto’s van een lesgevende Hester kon maken. Daarna leidde de teacher ons rond door het erbij gelegen dorpje, waar hij zelf vandaan kwam. Een prachtig authentiek dorpje, niets toeristisch. De mensen knikten heel vriendelijk naar ons, niet iedereen kent Engels, en overal mocht ik foto’s maken! Middenin het dorp stonden glimmende zendmasten voor de mobiele telefoon. Traditioneel en modern naast elkaar. Terug bij de school barstte er een flinke regenbui los. Het dak van de school was van metalen golfplaat en de regen erop veroorzaakte een enorme herrie. De kinderen kregen gauw een individuele opdracht, het overschrijven van Engelse woorden van het bord, want je kon elkaar niet meer verstaan.

Hester was een goede gids voor ons. Door ons bezoek aan Hester was onze reis iets meer dan gewoon toerist zijn. Maar we hebben ook veel toeristische dingen gedaan. Drie dagen zijn we naar Ankor geweest. Ankor Wat, het grootste tempelcomplex vond ik niet het mooiste. Dat was voor mij de Bayon, die indrukwekkend was en ook iets dreigends had. Verder zijn we naar een drijvend dorp geweest, heel toeristisch en ook erg duur. En natuurlijk hebben we een massage genomen. Allebei vonden we de Cambodjaanse manier wel wat erg stevig. Ook hebben we de silk farm bezocht met een leuke gids die goed Engels sprak en veel vertelde. Wat me wel schokte was te horen dat de zijderupsen dood gaan aan de geur van muggenmelk en zonnebrand. Lekker spul is dat! Toeristen mogen dan ook niet bij de rupsen komen. Op de silkfarm worden alle producten met de hand gemaakt omdat het op deze manier meer werkgelegenheid biedt. En natuurlijk ook shoppen, we konden het niet laten een paar hele mooie sjaaltjes van zijde te kopen.

Groetjes,

Marianne

Nu mag ik van Hester een verhaaltje schrijven voor de blog! Het gaat over onze reis naar Cambodja om Hester te bezoeken en te kijken hoe ze daar leeft en werkt. Samen met Marianne ( zus van Michiel) zijn we daar 10 dagen geweest. We overnachtten in hetzelfde guesthouse als Hester: Smiley’s.

Het leven is er heel anders: veel minder welvaart, ander lucht, erg heet, ander voedsel, andere natuur, enzovoort. We hebben veel gedaan en gezien. Ik ga wat vertellen over de projecten, de tempels en de andere uitstapjes.

Op onze eerste dag hebben we het project van Hester bekeken, zij was er toen voor het laatst en nam afscheid. Het schooltjes is kleiner dan ik me had voorgesteld: het zijn 3 vrij lokaaltjes met houten tafels en bankjes om op te zitten. De kinderen kunnen al best wat Engels. Er is weinig lesmateriaal. De teacher heeft een lesboek en een whiteboard en de kinderen een schrift en een pen. De kinderen doen alles wat ze hier in de klas ook doen: kletsen, ronddraaien, niet opletten, eten, te laat komen, naar de wc gaan. Samen dreunen ze de zinnen op die ze moeten leren en ze schrijven ze in hun schrift. Een van de teachers leidde ons rond en vertelde hoe het werkte. Ze kunnen naast Engelse les ook nog iets leren over het tuinieren, dieren verzorgen en sport. We gingen ook het dorpje bekijken, dit was erg leuk en gaf een goede indruk hoe ze er leven. Na afloop van de lessen werd Hester uitvoerig toegesproken en bedankt door de kinderen en de teachers.

Op de laatste dag zijn we naar het volgende project van Hester geweest. Hier was ze dus net een paar dagen aan de slag. Dit is weer een heel ander project: Anjali. Het is in Siem Reap en Hester kan er op de fiets naar toe. Ook hier kregen we uitleg over wat het doel van dit project is. Erg arme kinderen, vaak kinderen die veel op straat leven kunnen hier naar school. Ze gaan dan een deel van de dag naar een public school waar ze Khmer leren lezen en schrijven en leren rekenen. Het andere deel van de dag komen ze naar Anjali voor Engelse les en creatieve en algemene kennis lessen. Ze krijgen op school een maaltijd en het gezin wordt ook begeleid door een social worker, omdat er veel problemen zijn in financiële en relationele sfeer. Hester kan ook wel merken dat deze kinderen meer problemen hebben.

Ik ben ook nog naar een project geweest van een andere vrijwilligster, Inge, die in een kliniekje werkt. Ze vroeg mij of ik iets wilde vertellen over de behandeling van diabetes. Uiteindelijk ging dit jammer genoeg niet door omdat het rijst uitdeeldag was. Deze kliniek is een basisvoorziening voor de omliggende community. Mensen komen vaak pas als ze heel veel klachten hebben. Het bestaat maar uit 3 ruimtes. In de eerste kamer worden ze ontvangen en wordt een vragenformulier langs gelopen om in beeld te krijgen wat de klachten zijn. Dan zijn er 2 onderzoekkamers voor 2 artsen. Er is een Khmer arts en 2 Engelse artsen die er een aantal maanden zijn. In de kamers staan een paar dozen en bakken met materialen en medicijnen, die meestal zijn meegenomen vanuit westerse ziekenhuizen. Veel is het niet en als mensen erg ziek zijn kan je ook niet echt veel doen. Even verderop is ook nog een schooltje, die hoort bij hetzelfde project ( New Hope). De projecten worden meestal gefinancierd uit de giften die ze krijgen en soms hebben ze een bedrijf dat ze sponsort.

Hester heeft al veel geschreven over de uitstapjes die ze gedaan heeft. Veel daarvan hebben wij ook gedaan. De Angkor Wat tempels bekeken, dit zijn er erg veel in een gebied van vele kilometers lang en breed. Erg indrukwekkend en mooi en oud (800 tot 1000 jaar) en door koningen laten maken vroeger. Met de tuktuk werden we rond gereden. Ik ga er niet meer over vertellen, dat heeft Hester ook al eerder gedaan. Ook de zijdefarm was leuk en leerzaam om te zien hoe zijde ambachtelijk wordt gemaakt. Dit doen ze nog niet machinaal om veel mensen aan het werkt te kunnen helpen. Wij kregen de rupsen te zien in een speciaal voor bezoekers opgezette ruimte. De grotere velden mogen de bezoekers niet op: de rupsen gaan dood door de lucht van DEET, parfums en deodorant!

We gingen naar vlindertuinen, de drijvende dorpjes in het Tonle Sapmeer en het museum en deden ook een kookcursus. Tussen door was het rondneuzen op de verschillende markten en lekker eten in de vele verschillende eettentjes en restaurants.

Ik heb een goed beeld gekregen van Cambodja en vond het leuk om te zien dat Hester zich hier helemaal thuis voelt en zich ook goed kan redden.

Nog wat opvallende dingen:

• Het verkeer is een chaos, erg veel bromfietsen en tuktuk’s , weinig verkeersregels.
• Het was heet, erg heet. (35 graden). Dus zweten, zweten en je vies en plakkerig voelen. Gelukkig hadden we op onze kamer airco!
• De schoenen gaan bij de voordeur uit en je loopt op blote voeten binnen.
• Je krijgt bij het eten stokjes of vork en lepel.
• De visjesmassage kietelt erg. De relax-bodymassage was toch wel erg stevig.
• De benzine wordt in 1,5 literflessen verkocht.
• Op de bromfietsen zitten soms wel 5 mensen (ook kleine kinderen en baby’s) en ze vervoeren er van alles op.

Al met al een hele belevenis, ik heb er erg van genoten.

Groetjes,

Griet

Ik bleek onverwachts een lang weekend te hebben! Ik had maandag 2 mei namelijk een vrije dag. Niet dat er een feestdag was op maandag, maar zondag 1 mei was dat wel. Hier in Cambodja doen ze het zo: als een feestdag in het weekend valt dan ben je die maandag vrij. Ik vond het wel relaxed, want zo had ik meer tijd om wat met mijn moeder en tante te doen! Zaterdagochtend wist ik niet zo goed wat we konden gaan doen. Uiteindelijk heb ik mama en Marianne naar het Angkor National Museum gestuurd en heb ik zelf nog even gerelaxt. Daarna hebben we samen geluncht en toen heb ik ze meegenomen naar een echte Cambodjaanse markt. Na hier een uur rondgestruind te hebben, hebben we de tuktuk genomen naar het centrum en heb ik ze dat een beetje laten zien. Na wat uitgerust te hebben, zijn we bij de Indiër geweest en heb ik ze de nightmarket laten zien. Ook al meteen laten zien wat ik als souvenir voor mezelf alvast aan ze mee wilde geven. 1 grote bamboeschaal met daarin 6 bamboeschaaltjes in het formaat van een soepkom. Hoewel Marianne wel door had hoe groot het zou zijn, was mama toch een beetje geschrokken van de grootte toen ik het uiteindelijk kocht aan het einde van de week 😉 .

Voor zondag hadden we al bedacht om naar Angkor Wat te gaan. We zouden het grote rondje doen, want die had ik ook nog niet gedaan. Bij het grote rondje ligt alles iets verder van elkaar af en zijn de tempels kleiner. Toch deden ze niks af bij de grotere tempels. Ze hadden allemaal weer hun eigen karakter. Van deze ronde was ik ook veel minder tempelmoe dan toen ik het kleine rondje had gedaan. Rond 3 uur ‘s middags waren we weer terug bij het guesthouse. Rest van de dag gewoon een beetje gerelaxt.

Maandag had ik een kookcursus geregeld voor ons. Dezelfde als die ik ook al eerder had gedaan. Het was even leuk als de vorige keer. Dit keer had ik natuurlijk wel andere gerechten uitgekozen. Een mangosalade als voorgerecht en visfilet met frietjes als hoofdgerecht. Ik had niet echt zin in Khmer eten, dus had ik maar wat neutraals gekozen. Als toetje hadden we dit keer pumpkincustard. Helaas smaakte dat heel erg naar ei en dat vond ik nou niet een lekkere smaak om je maaltijd mee af te sluiten. Het toetje van de vorige keer was toch lekkerder 😉 . Daarna ben ik naar de Blue Pumpkin gegaan om alvast wat dingetjes voor te bereiden voor mijn nieuwe project. Mama en Marianne ontmoette ik weer voor het eten. Daarna moesten we snel terug, want ja ja er stond een skype afspraak met Wim op de planning :p .

De rest van de week moest ik naar mijn project, maar daarna steeds wel wezen eten met mama en Marianne. De Fishmassage met ze gedaan en nogmaals naar de nightmarket geweest om mijn bamboeschalen te kopen. Dat was me trouwens een bevalling zeg! Eerst uitzoeken welke kleuren en formaten ik wilde en toen hadden ze bij het ene stalletje niet alles was ik wilde. Dus ik heb mama bij het eerste stalletje laten staan om op de combinatie van dat moment te passen. Met Marianne ben ik naar het andere stalletje gelopen. Daar zag ik weer een paar dingetjes, maar geen complete set. Toen heb ik Marianne bij dat stalletje laten staan en heb ik alleen de soepkom schaaltje bij stalletje mama gekocht. Dat was me een drukke onderhandeling! Ik ben wel met de juiste prijs weggegaan uiteindelijk, want het mevrouwtje keek niet echt blij meer. Toen begon de onderhandeling over de grote kom bij stalletje Marianne, daar was het ook een stevige onderhandeling. Wederom keken ze niet echt blij, maar ik had mijn souvenirs!!! Al met al heeft het een uur geduurd, maar dan heb je ook wat hè!

Vrijdagavond heb ik mama en Marianne meegenomen naar een restaurant waar de traditionele Khmer dansen werden opgevoerd. Ik had al eens zo’n dansvoorstelling gezien, maar dit was toch wel weer wat anders. Er werden meer dansen opgevoerd dan de vorige keer en het zag er professioneler uit doordat het opgevoerd werd door volwassenen. Al met al een leuke avond!

De laatste dag van mama en Marianne zijn we nog naar een vlindertuin geweest in het Angkor gebied. In tegenstelling tot de vlindertuinen in Nederland, hoeft hier de temperatuur en luchtvochtigheid niet geregeld te worden. Er zijn alleen wat netten opgehangen om vlinders binnen te houden en that’s it. Er werden ook vlinders gekweekt en die worden in hun cocon vervoerd naar onder andere naar Nederland voor de vlindertuinen. Dus dan weten we weer waar de vlinders in de vlindertuinen vandaan komen 😉 .

Zaterdagavond heb ik mama en Marianne naar het vliegveld gebracht. Hoewel ik er niet zo tegen op zag, was het toch wel even moeilijk om ze door de boarding te zien gaan. Vooral omdat mama tranen in haar ogen had.

O ja, als laatste wil ik nog even sorry zeggen aan diegenen die die week op mijn blog hebben gekeken in de hoop wat te lezen over hoe het mama en Marianne verging. Maar ik moet jullie zeggen zij brachten ‘zoveel drukte’ 😉 mee dat ik gewoonweg de tijd niet had om blogs te schrijven. De reden deels ook dat ik nog steeds een beetje achterloop in de tijd. Als goedmakertje zijn de volgende twee verhalen van mama en Marianne zelf. Zo kunnen jullie lezen wat zij van Cambodja vonden en hoe ze het hier ervaren hebben.

Groetjes,

Hester

Oké, nu heb ik net een paar dagen geleden de laatste blog over mijn trip geplaatst, maar dat is inmiddels al bijna een maand geleden. Ik moet jullie dus maar snel op de hoogte brengen wat er sindsdien allemaal gebeurt is. Dat is aardig wat kan ik jullie verzekeren!

Ik kwam op een woensdag terug van mijn trip. Een paar dingetjes gedaan die je doet als je terug komt van vakantie en alles weer een beetje gereed gemaakt voor het dagelijks leven hier. Het kwam er op neer dat ik alleen donderdag en vrijdag in deze week nog project had. Donderdag stelde nog niet zo heel veel voor, omdat er nog steeds weinig kinderen waren. Vrijdag waren er al weer meer en leek het weer een beetje op een volle klas. Op deze vrijdag hadden twee andere vrijwilligers hun laatste dag op het project. Daar werd aan het einde van de dag nog even wat aandacht aan besteed. Een van de kinderen had nog een hele toespraak voor hun bedacht en van de school kregen ze nog een fotolijstje cadeau. Één van de twee kreeg zelfs een briefje van 500 riel (klinkt veel, maar dat is maar 12,5 dollarcent) dat was gevouwen in twee hartjes en waar een gedeeltelijke liefdesverklaring op stond! ‘s Avonds hadden we een afscheidsetentje van hen, waar ze zelf een uur te laat kwamen. Wij waren dat inmiddels wel een beetje van ze gewend, dus we hadden ons eten al besteld 😉 .

Toen was het weekend en dat had ik ingepland met werken. Wat voor werk zouden jullie denken. Nou ik wilde voor mijn project een blokfluitboekje maken. Ik zou nog één week bij hun zijn en dan zou ik wisselen van project. Als afscheidscadeautje wilde ik dit aan hun geven, zodat ze zonder mijn lesjes ook door zouden kunnen gaan met blokfluiten. Ik had dit al meer dan een maand geleden bedacht en was er toen ook al wel mee begonnen. Alleen toen werd ik ziek en toen had ik vakantie, waardoor er nog niet veel resultaat was geboekt. Ik heb zo twee volle dagen in de Blue Pumpkin (mijn stekje als ik dingen wil doen: zit super relaxed, airco, lekkere shakes en je waant je in de westerse wereld) zitten werken. Toen was het helaas nog niet af, dus de ochtenden daarna ook nog druk bezig geweest. Dinsdagochtend was het af. Ondertussen was ik maandag op het project weer eens alleen voor de klas gezet; de leraren hadden een meeting. Ditmaal stond ik echter niet alleen voor mijn eigen klas, maar stond ik voor 3 klassen. Ik had ze allemaal in één lokaal gepropt en ben toen woordspelletjes met ze gaan spelen. Daarna heb ik ze allemaal de opdracht gegeven om te gaan tekenen. Zeg nou zelf, aan 3 verschillende klassen met 3 verschillende niveaus kan je toch niet normaal lesgeven?! Ik moet zeggen dat het allemaal best gesmeerd liep. Ze waren zelfs allemaal stil als ik een spel uitlegde!

Woensdagochtend ben ik mijn blokfluitboekje gaan kopiëren en als boekje laten inbinden. Ik was al op tijd vertrokken zodat ik genoeg tijd ervoor had. Ik had gedacht het zal wel een uur in beslag nemen om dit te regelen, rekening houdend met dat het hier allemaal wat langzamer gaat. Nou, ik kan je vertellen dat ik het verkeerd ingeschat had! In plaats van een uur duurde het zelfs twee uur!! Ik had het boekje namelijk op de ouderwetse manier geknipt en geplakt. Een A4’tje en daar dan tekst opgeschreven, liedjes en leuke plaatjes ingeplakt. Ik had in totaal ook wel 35 pagina’s, dus bij de kopieshop dachten ze handig te zijn door het in de lade te leggen, waardoor het automatisch er doorheen gaat en gekopieerd wordt. 3 keer raden: dat was dus niet handig. Daardoor werden mijn strookjes voor de liedjes dubbelgevouwen en niet goed gekopieerd. Ik kon dus daarna gaan uitzoeken welke pagina’s allemaal niet goed waren, die moesten opnieuw. Daarnaast had ze alles 4 keer in plaats van 3 keer uitgeprint en lag het ook allemaal door elkaar. Dus ik kon ook alles uitzoeken om op volgorde te leggen (ik blij dat ik mijn pagina’s genummerd had!). Uiteindelijk was alles goed en liet ik het inbinden, dacht ik. Toen ik het later checkte, bleek er toch nog één foute pagina in te zitten. Ach ja. Dit alles irriteerde me behoorlijk, dat is ook wel te lezen volgens mij 😉 . Ik was ook nog maar net op tijd voor mijn project; mijn lunch in de tuktuk genuttigd.

Donderdagochtend heb ik voorbereidingen getroffen voor mijn moeder en tante die een week op visite bij mij zouden komen. Ik heb even gecontroleerd of ze mooie en goede kamer kregen (ze verbleven bij mij in het guesthouse) en had alvast een tuktuk driver geregeld om ze op te halen van het vliegtuig. Op het project heb ik me heel snel uit de voeten gemaakt zodra ik klaar was. Met de tuktuk terug naar het guesthouse, even naar de wc en direct weer door naar het vliegveld. Hun vliegtuig was op tijd geland en na twintig minuten kwamen ze uit de aankomsthal lopen. Heel apart vond ik het om ze hier te zien (toegegeven was ook een beetje zenuwachtig van tevoren, weet niet waarom). Zodra ik ze gedag gezegd had, voelde het weer als vanouds. Ik heb ze mee in de tuktuk genomen en in het guesthouse naar hun kamer gebracht. Na de koffers in de kamer gezet te hebben, zijn we eigenlijk direct door gegaan naar een afscheidsetentje. Dit keer van een vrijwilliger die hier in totaal 6,5 maand heeft gezeten!

Vrijdagmiddag heb ik mama en Marianne meteen meegenomen naar mijn project, wat tevens mijn laatste dag daar was. Ik heb gewoon mijn eigen ding gedaan, terwijl mama en Marianne werden rondgeleid door één van de teachers. Die heeft ze eigenlijk de hele middag beziggehouden. Ik had voor elke klas een woordzoeker gemaakt en daarna bingo met ze gespeeld. Dat vonden ze helemaal geweldig. Het laatste halfuur werden we allemaal naar het veld getrommeld voor mijn afscheid. Er werd een toespraak gehouden (in het Khmer, dus verstond er niet zoveel van) en ik heb mijn cadeautje overhandigd. Dat was het. De meeste leraren hebben me niet eens even gedag gezegd. Dat vond ik wel jammer op zich. Maar het was ook goed geweest zo en had wel zin in mijn nieuwe project!

De weg tussen Banlung en Kratie ging nu toch wel een stuk sneller dan op de heenweg. Zo leek het toch dat ik minder in de middle of nowhere was 😉 . Alleen de laatste uurtjes (totaal zat ik vandaag 8 uur in de bus) voelden weer heel lang aan. Op een gegeven moment wil je er ook gewoon zijn. Ik was erg blij dat ik niet in 1 keer van Banlung terug naar Siem Reap was gegaan! Dan had ik van ‘s ochtends half 7 tot ‘s avonds 8 à 9 uur in de bus gezeten! Nu had ik een stop iets over de helft in Kampong Cham. Hier kwam ik om ongeveer 2 uur ‘s middags aan. Ik heb meteen een buskaartje gekocht voor de volgende dag naar Siem Reap. Daarna raakte ik met een Chinees meisje aan de praat die al 6 maanden in haar eentje door Zuid-Oost Azië aan het reizen was. Na Cambodja wilde ze eigenlijk nog een ander land aandoen, maar haar moeder had duidelijk gemaakt dat ze het toch wel fijn zou vinden als ze weer terug zou komen. Het grappige was dat zij net uit Siem Reap kwam en door ging naar Kratie en ik daar net vandaan kwam en dan weer door zou naar Siem Reap. Daarna ben ik met mijn backpack op mijn rug door de stad gaan lopen op zoek naar een guesthouse. Uiteindelijk zag ik er een. Eerst werden me de kamers laten zien. Het zag er allemaal niet super fris uit, maar het was toch maar voor 1 nachtje. Daarbij was een kamer zonder wc en douche 3 dollar en met wc en douche 5 dollar. Ik heb de laatste optie genomen; is toch prettiger.

Daarna de stad een beetje gaan verkennen. Over de markt gelopen op zoek naar krama’s. De krama is een soort grote sjaal die hier voor van alles en nog wat gebruikt wordt. Een paar gebruikswijzen van de krama zijn: gewoon als sjaal, als hoofddoek tegen de zon en stof, als omslagdoek voor de mannen (als ze zich gaan wassen/ douchen), als draagdoek voor baby’s, als touw om bepaalde onderdelen bij elkaar te houden et cetera, et cetera. Omdat de krama zo typisch Cambodjaans is en in Kampong Cham de meest verschillende soorten te vinden zijn, wilde ik er hier één kopen. Ik ben nog niet meteen op kopen overgegaan op de markt. Na de markt liep ik een beetje vertwijfeld rond van wat zou ik nou eens gaan doen. Ik had nog 3 uur voor het etenstijd zou zijn. Er kwam echter al snel een oplossing. Een motodriver kwam namelijk naar mij toe rijden en begon een heel verhaal te vertellen wat hier allemaal te doen was en hij wilde mij wel rondrijden. Na snel onderhandeld te hebben over de prijs, sprong ik bij hem achterop 😉 .

Eerst bracht hij mij naar twee heuvels toe waar tempels op stonden en met daar tussenin ook nog verschillende immense Boeddha’s en tempels. Bij de hoogste heuvel vertelde hij mij eerst een hele legende over de twee heuvels. Een groot gedeelte van zijn verhaal ben ik helaas al weer vergeten. Het kwam er in ieder geval op neer dat er een weddenschap tussen de mannen en de vrouwen was over wie de hoogste heuvel in een bepaalde tijd zou kunnen bouwen. Daarbij waren de vrouwen de mannen te slim af en de hoogste heuvel en mooiste is dus de vrouwenheuvel. De weddenschap kwam voort uit dat de vrouwen het zat waren dat als ze man wilden dat ze steeds door de mannen werden afgewezen als ze een man kwamen zoeken. Nu de mannen de weddenschap verloren hadden, moesten zij naar de vrouwen toekomen en hopen dat de vrouwen hen wilden hebben. Volgens mij kwam het hier op neer. Op de vrouwenheuvel had je een heel mooi uitzicht over de rest van de omgeving. Alleen zodra ik recht over de rand naar beneden keek, lag daar een hele hoop afval. Dat zie je hier toch wel veel hoor. Afval wordt gewoon overal maar neer gegooid. Eens in de zoveel tijd wordt het bij mekaar geraapt en wordt de boel afgebrand.

Daarna gingen we de immense Boeddha’s bekijken, maar eerst moest ik een bijdrage geven en werd er door een oud mannetje iets goeds voor mij gewenst. Volgens mij wenste hij dat ik een veilige vlucht terug zou hebben of zoiets 😉 . Na dit bekeken te hebben, bracht de motodriver me naar een community. Daar stopten we eerst bij een hutje waar een vrouw krama’s aan het weven was. Ja, ja, hier heb ik uiteindelijk ook mijn krama gekocht. Ik werd in hun hut uitgenodigd en daar kon ik een mooie krama uitzoeken. Daarna wilden ze mij de keuken laten zien. Ze vroegen hoe de keukens erbij ons uitzagen. Ik heb alleen maar gezegd dat het heel anders is; het is voor hun toch niet voor te stellen hoe zoiets eruit zou kunnen zien. O ja, dan moet ik natuurlijk wel even vertellen hoe hun keuken eruit zag. Je hebt twee aardewerken ‘potten’ in emmerformaat, wat hun ‘gasfornuis’ is. Daarin maken ze het vuur dat op houtskool brand en daar bovenop kunnen dan de pannen worden gezet. Nou ja, meestal een wok. Zij hadden dan nog net een soort kastje waar ze alle keukengerei op kunnen bergen en that’s it. Hierna werd ik afgezet bij een hut waar ze van een bepaalde plant allemaal kunstwerkjes maakten. Hoewel ik niet werd gedwongen om te kopen, voelde ik wel heel erg die druk. Een beetje ongemakkelijk was dat, want ik wilde helemaal niet kopen en alles werd wel van boven gehaald en voor me uitgestald. Daarna werd ik nog bij de school gebracht waar ze ook weer een winkel hadden met allemaal spullen gemaakt in de community. Dit keer werd ook weer helemaal speciaal een sleutel gehaald. Het was een beetje ongemakkelijk allemaal. Gelukkig gingen we daarna daar weg en naar een tempel. De motodriver vertelde dat het groter was dan alle tempels bij Angkor Wat, behalve Angkor Wat zelf. Echt heel erg bijzonder vond ik deze tempel niet. De tempels bij Angkor Wat hebben toch meer karakter.

Als laatste bracht hij mij naar een brug helemaal gemaakt van bamboe. Elk jaar na het regenseizoen wordt deze brug opgebouwd en voor het volgende regenseizoen weer gesloopt. De brug loopt naar een eiland in de Mekong die in het droge seizoen droog valt. Best een knap bouwwerk die brug hoor! Ik zag er zelfs 3 auto’s tegelijk over rijden! Zie de pagina Foto’s voor een foto van de brug. Toen was mijn rondleiding voorbij en mijn motodriver vond dat ik wel weer terug kon lopen (zo’n 2 kilometer) andere toeristen deden het immers ook. Daar had ik echter niet zo’n zin in, dus ik heb hem mij toch bij de markt weer laten afzetten. Daarna lekker gegeten en nog even naar het internetcafé gegaan.

Moe van de dag sliep ik om half 9 al. Volgende dag nog 6 uur in de bus gezeten om terug te komen naar Siem Reap. Wat was het lekker om weer thuis te komen! Meteen een douche genomen en mijn was gedaan en daarna een relaxed middagje genomen voordat ik weer in de dagelijkse routine kwam.

In Banlung aangekomen ben ik meteen naar het eerste de beste hotel gelopen, de kamer bekeken en hem genomen. ‘s Avonds alleen een beetje tv gekeken (ja ja ik had een tv op mijn kamer!). Ik zat naar Air crash investigation te kijken en dat ging heel toevallig over de ramp bij Schiphol van Turkish Airlines.

De volgende ochtend ben ik een ontbijtje gaan opzoeken. Naast het hotel was er een restaurantje waar ik een droog broodje (ik had wederom geen trek) en thee als ontbijt voor wel 25 dollarcent! Zo goedkoop had ik het hier nog niet gehad! Daarna het stadje een beetje gaan verkennen, maar ik had nog steeds het gevoel van waar ben ik nou beland. Het stadje is naar onze formaten een klein dorp en hoewel er verharde wegen waren, was het er zo stoffig als ik weet niet wat! Nou is het in Siem Reap ook wel wat stoffig (dat merk ik alleen niet meer zo op), maar hier kwam je van een kleine wandeling al helemaal roodbruin terug! Je hoefde maar een tissue over je gezicht te halen en dan was de tissue roodbruin. Mijn voeten waren nog erger. Ik draag sandalen en zodra ik die uit deed zag je precies waar de bandjes van mijn sandalen hadden gezeten. Een douche had op zich niet zo heel veel zin zodra je weer op straat kwam, was je alweer vies. Het centrum had ik binnen de kortste keren gezien. Eigenlijk bestond die alleen uit de markt. Daarna maar weer terug naar mijn hotelkamer gegaan waar ik eerst mijn boek heb uitgelezen. Ik zat zo in het boek dat ik hem gewoon moest uitlezen! Toen ik hem uit had, vond ik dat ik toch wat moest gaan ondernemen. Dus ik ben naar een paar moto drivers toegelopen (hier staan ze niet op elke hoek te vragen of je een moto wilt) en gevraagd of ze me naar het kratermeer konden brengen. Daar bleek het een echte Cambodjaanse attractie te zijn. Overal waren hutjes te huur om in te picknicken en daarin zaten hele gezinnen. Daarnaast waren er heel veel Cambodjanen in het meer aan het zwemmen met zwemvesten aan (hoogstwaarschijnlijk omdat ze niet kunnen zwemmen). Ook hadden ze een soort bord met allemaal opgeblazen ballonnen erin, die met dartpijltjes kapot gemaakt moesten worden. Om de drukte een beetje te ontkomen, ging ik de wandeling om het meer maken. Toen ik op een kwart was, kreeg ik het idee dat ik achtervolgd werd. Ik moet er even bij vertellen dat ik van tevoren al door heel wat jongemannen aangesproken werd en ze kussende geluidjes maakten (dat doen ze hier i.p.v. fluiten). Ik stopte even om een foto te maken en toen stopte de jongen die achter mij liep ook. Ik liep daarna weer gewoon verder en hij bleef een eind achter mij lopen. Op de helft van het rondje was hij echter een stuk dichterbij gekomen en liep hij zowaar mijn hakken er bijna af. Het leek er heel erg op dat ik sjans had. Ik vond het inmiddels wel een beetje irritant worden en ik gebaarde hem dat hij toch wat meer afstand moest nemen. Wat hij niet begreep, dus een paar seconden later liep hij weer mijn hakken eraf :s . Ik heb mijn rondje dus wat minder relaxed gelopen dan gehoopt. Zodra er trouwens weer anderen in beeld kwamen, was hij weer verdwenen. Volgens mij had hij gewoon (nou ja, gewoon) zin in een romantische wandeling. Ik was trouwens wel blij dat hij uit beeld verdwenen was. Daarna werd ik aangesproken door een Vietnamees meisje, die haar Engels volgens mij een beetje wilde oefenen. Ik moest haar en haar broertje ook nog even op de foto zetten. Back in town had ik eindelijk weer eens zin in een lunch. Rustig begonnen met een tomatensoep. Een erg lekker soep moet ik zeggen (er zat wat komijnezaad doorheen, waar ik wel van houd). De rest van de middag gerelaxt en ‘s avonds naar hetzelfde restaurant teruggegaan om daar lekker Indisch te eten.

Volgende dag stonden de watervallen en een olifantentrip op de planning. Als eerste ging ik op de olifant. Eerst een gefabriceerd trapje op en dan kon ik op de olifant stappen. Meestal ga je met z’n tweeën en zit er aan elke kant van de olifant één. Ik was maar in mijn uppie, dus ik zat midden op de rug van de olifant. Eerst was het wel een beetje spannend, aangezien hij behoorlijk heen en weer hobbelt. Zodra je daar aan gewend bent, kijk je met een gerust hart om je heen. De natuur daar was alleen niet zo spetterend. Het was wel weer oerwoud met reuzebomen en dergelijke, maar ik sloeg gewoon niet achterover van de mooie natuur. Daardoor was de attractie meer de olifant. Hoe hij over een meter dikke omgevallen boomstam heen stapt, hoe hij eigenwijs steeds wil gaan eten omdat hij honger heeft, hoe hij daarbij de bladeren van de struiken aftrekt, hoe hij in de rivier drinkt en wast. Dat laatste trouwens zag ik mijn eigen olifant niet doen, maar er ging nog een olifant het water in. Zo kon ik mooi zien wat die olifant allemaal deed. Daarna was mijn uurtje op de olifant voorbij en ging ik de bij gelegen waterval bekijken. Hoewel het geen grote waterval was (door het droge seizoen viel er ook minder water), had de waterval toch zijn charme. De waterval viel over rotsen heen die overhingen, wat betekende dat je achter de waterval langs kon lopen. Nou ja lopen, klauteren zullen we zeggen. Het waren allemaal rotsblokken die daar lagen. Na deze waterval heb ik mijn motodriver gevraagd of hij mij ook nog bij een andere waterval kon brengen. Deze was vooral mooi doordat er een hangbrug hing naar de plek onder aan de waterval. Een paar kinderen probeerden via een boomstam omhoog te klimmen en een oudere vrouw zat op een rots midden in het water, terwijl het water achter hen naar beneden kletterde. Daarna weer een hele rit achterop de moto terug naar Banlung. Ik had mijn motodriver nog gevraagd of hij me naar een plek kon brengen waar verschillende minderheden leven. Dat was helaas niet mogelijk; de weg was te hobbelig en dat kon hij niet bereiden met zijn moto. Toen had ik nogmaals een hele middag over. Ik heb eerst mijn lunch genuttigd (dezelfde tomatensoep als de dag ervoor 😉 ), daarna liep ik naar mijn hotelkamer terug. Net toen ik binnen was begon het te stortregenen, dus ‘s avonds voor het avondeten pas weer naar buiten gegaan. Ik ben niet al te laat gaan slapen, want de volgende ochtend om half 7 vertrok de bus! Op weg terug naar Siem Reap. Alleen eerst nog een tussenstop in Kompong Cham.

Donderdagochtend was ik zelfs al voor mijn wekker wakker. Nou ja, eigenlijk had ik de hele nacht al een beetje wakker gelegen, dus zo gek was dat niet. Ik pakte de laatste dingetjes nog even in, zoals mijn bikini die de vorige avond nog nat was. En om half 7 stapte ik bij de moto achterop, die ik woensdag al had geregeld. Hij bracht me naar het kantoor van de busmaatschappij, waar ik met een tuktuk naar het busstation werd gebracht. Ik kwam in een bus terecht met alleen maar Cambodjanen. We stopten ook continu, omdat dan één of andere Cambodjaan nog moest opstappen of uitstappen. Rond half 12 kwamen we aan in Phnom Penh. Daar liep ik meteen naar het kantoortje om te vragen of er nog een bus naar Kratie ging. Ondertussen liep er al een tuktuk driver achter mijn kont aan en die had het ook al snel in het Khmer gevraagd. Er bleek geen bus meer te gaan in verband met Khmer New Year. De tuktuk driver bood me aan om me naar andere maatschappijen te brengen om daar na te vragen of er nog een bus die kant op ging. Ook bij die maatschappijen bleek er geen bus meer te gaan. De kennis van de tuktuk driver was nog niet uitgeput en hij bracht me naar een stel minibusjes, waar hij een plekje voor mij regelde. Ik moest het bedrag wel van tevoren betalen, aangezien de chauffeur geen Engels kon. Dit minibusje zou pas rond 1 uur weg gaan. Normaliter wachten deze busjes tot ze vol zitten en dan vertrekken ze pas. 1 uur was de uiterlijke tijd dat we weg konden gaan. Uiteindelijk waren we om half 2 vertrokken. Wederom zat ik alleen met Cambodjanen in het busje. Er zat gelukkig een vrouw die wel een beetje Engels kon praten, dus heb nog leuk wat met haar gekletst. Haar bestemming bleek ergens tussen Phnom Penh en Kratie in te zijn. Ze ging haar tante bezoeken met Khmer New Year. De weg naar Kratie toe was heel erg mooi. Het was zo’n andere natuur dan hier rond Siem Reap. Het was ook allemaal een stuk groener, omdat het zo dicht bij de Mekong ligt. Wij reden eigenlijk continue over een dijk en daarnaast stonden alle huizen op palen. Ik weet zeker dat tijdens het regenseizoen helemaal onder water staat. Dan verplaatsen de mensen zich met bootjes naar andere huizen, school e.d.. Ik heb me die uren in de bus dan ook niet verveeld, er was immers genoeg te zien! Rond 6 uur kwamen we in Kratie aan, daar ben ik het eerste het beste hotel en gestapt en een kamer genomen. Ik ben nog even naar buiten geweest om de zonsondergang te zien en om wat fruit te eten, maar daarna heb ik mezelf op mijn bed gedonderd. Ik was kapot!

De volgende morgen voelde ik me nog steeds heel erg moe. Ik had ook totaal geen eetlust, dus er ging net een ontbijtje in en dat was het voor de rest van de dag. Waardoor je natuurlijk niet echt meer energie krijgt. Naast de verminderde eetlust voelde ik me ook constant misselijk. Waarschijnlijk waren dit de bijwerkingen van de malariapillen die ik voor deze trip moest slikken. Wel erg vervelend, want ik had bijna geen energie om wat te doen. Dus mijn plan om te fietsen naar de plek waar ik de zeldzame Irriwaddydolfijnen kon zien, had ik toch omgeturnd in een mototochtje. Dat was achteraf ook beter, aangezien de weg gigantisch druk was met auto’s, moto’s, fietsers en voetgangers! Eenmaal aangekomen op de plek van bestemming kreeg ik een bootje voor mij alleen (daar betaalde ik ook voor) en ging ik de Mekong op om de dolfijnen te spotten. Al snel doken er wat dolfijnen op om adem te halen en alle bootjes sjeesden die kant op. Gelukkig deden ze de motor uit zodra ze in de buurt kwamen en gingen dan verder bomen (net zoals de gondeliers in Venetië). Mijn schipper bleef wat meer op één plek drijven en boomde af en toe om de boot een beetje te keren. Met dank aan hem dus kwamen er opeens heel dicht bij mijn boot een paar dolfijnen achter elkaar naar boven! Heel erg leuk, vooral omdat de andere bootjes wat verder weg waren. Ik heb geen foto’s van ze kunnen schieten, omdat ze alleen boven kwamen om adem te halen en dan waren ze weer een tijd onder. Je wist dus niet wanneer ze boven zouden komen. Als je ze ziet, dan ben je meestal al te laat om een foto te maken. Na een uur op de Mekong gedreven te hebben, was mijn tijd voorbij en werd ik weer aan wal gezet. Ik stapte weer achterop bij de moto. Onderweg vroeg ik hem te stoppen bij een kraampje waar ze zoete rijst in bamboestengels verkochten. Erg lekker als een tussendoortje en een paar happen voor mij als avondeten 😉 . Daarna stopte hij echter nog een keer. Niet dat ik er om gevraagd had, maar hij had gewoon zin om ook even feest te vieren. We stopten namelijk bij een pagode waar ze Khmer New Year aan het vieren waren. Zodra er een nieuw nummer werd opgezet, werd ik zo’n beetje de ‘dansvloer’ opgesleurd en moest ik mee dansen. Het was een echt Cambodjaans nummer, daar moest dus ook op z’n Cambodjaans op gedanst worden. Hier wordt er heel veel met de handen gedanst. De makkelijkste vorm is door je handen steeds om te draaien. Wanneer de ene hand de handpalm naar beneden heeft, wijst de handpalm naar boven. Dat wissel je als het ware de hele tijd om. Dan hoef je alleen nog een paar simpele voetpasjes te doen en dan ben je er al! Ik vertel het nu alsof het heel makkelijk is (zo heel moeilijk is het ook niet), maar toch heb ik er in het begin heel erg mee lopen worstelen. Mijn handpalmen wezen dan allebei tegelijk naar beneden 😉 . Veel maakte het gelukkig niet uit, alle Cambodjanen vonden het sowieso al helemaal geweldig! Voordat wij kwamen was er ook niemand aan het dansen, op die ene dronkenlap na dan. Nu dansten ze allemaal achter mij aan. Ze dansen hier namelijk in een rij achter elkaar om een boom heen of iets dergelijks. Zodra het nummer was afgelopen werd ik alweer mee getrokken en stond de dansvloer weer helemaal vol 😉 . O ja, even op die dronkenlap: hij was niet vervelend hoor, maar hij danste op een ongelofelijk rare manier. De kinderen zaten gefascineerd naar hem te kijken en moesten lachen als hij weer een rare dans move deed. Ze lagen ook helemaal in een duik toen hij probeerde te gaan zitten en er natuurlijk faliekant naast zat! Het was erg leuk om zo spontaan bij zo’n feest binnen te stappen. Echt iets wat je alleen mee maakt als je alleen aan het reizen bent. ‘s Avonds heb ik echter niks meer gedaan.

Volgende ochtend kon ik nog lekker relaxen, want mijn bus naar Banlung (noordoost Cambodja, vlak bij de grens van Laos en Vietnam) ging pas rond het middaguur. Ik ging al vroeger op weg naar de opstapplaats en de bus stond al op mij te wachten! Dus snel werd ik de bus in geduwd en vertrokken we. We stopten echter al na een halfuur waar iedereen ging lunchen. Ik had dat echter al gedaan (tenminste het was nog steeds niet echt een lunch te noemen). In het begin reden we nog wel op verharde wegen, maar halverwege ging dat over op onverharde weg. Waar we af en toe ook over ‘bruggetjes’ gingen wat net paste en wat het ook net hield. De omgeving bestond ook uit veel bossen en af en toe een hut. Op een gegeven moment kwamen er honderd dezelfde hutten (ze waren genummerd) achter elkaar met elk honderd meter er tussen. Daaromheen waren ze helaas het bos aan het verbranden zodat ze er kunnen gaan verbouwen. Dat raakte mij wel. Ik vind het zo zonde van het bos! De bomen zelf werden naar mijn idee ook niet gebruikt voor het hout. Ze werden ook gewoon verbrand. Echt doodzonde! Na deze hutten zag ik alleen af en toe een groepje hutten voorbij komen. Inmiddels werd het ook donker en ik dacht van waar ga ik nou in hemelsnaam helemaal heen. Ik had echt het idee dat ik in de middle of nowhere was! Op een gegeven moment passeerden we een dorp waar ze 3 mobile phone shops hadden en voor de rest geen één andere winkel. Hoe krom kan het zijn? Gelukkig kwamen we daarna weer op verharde weg en kwamen er ook hotels in zicht. We waren eindelijk in Banlung!

Je bent er even anderhalve week uit, maar dan heb je ook weer heel veel te vertellen. Ik ben er nu even voor gaan zitten om alles weer in te tikken.

Ik begin bij vorige week zondag (goh, dat lijkt lang geleden!). Ik had ‘s ochtends al helemaal mijn tas ingepakt in de veronderstelling dat ik ‘s middags nog naar mijn project zou gaan. Er stond namelijk een environment day op de planning. Het zou de hele dag zijn, maar ik had besloten dat ik alleen ‘s middags heen zou gaan. Een uurtje voordat ik die kant op zou gaan, werd ik opgebeld. Er waren ‘s ochtends maar iets van 20 leerlingen op komen dagen, dus het had geen zin om nog langs te komen. Ik vond het wel een beetje sneu voor ze. Alhoewel het trouwens wel een beetje te verwachten was, aangezien de hele week daarvoor ook al bijna geen leerlingen op school waren geweest. Daardoor had ik wel opeens een heel relaxed middagje over. Gewoon lekker een beetje geluierd. ‘s Avonds vroeg gegeten en om half acht werden we opgehaald door de busmaatschappij.

We hadden een nachtbus uitgekozen en het was ook echt een nachtbus. Dat betekende dat de bus bestond uit ligstoelen. Het was zo opgesteld dat het stapelbed ligstoelen waren 😉 . Het is niet opgebouwd volgens de Nederlandse veiligheidsvoorschriften, maar dat is hier bijna nergens. Ik lag gelukkig boven. Ik had alleen erg last van de airco; een paar gaten boven mijn hoofd die niet dicht konden. Op een gegeven moment heb ik er maar plastic zakjes in geduwd, waardoor ik niet weg geblazen werd. Hoewel het nog best oké lag, heb ik de hele nacht bijna niet geslapen. Sowieso tot 2 uur ‘s nacht ben ik wakker geweest en daarna elke dat we weer stil stonden. Toen ik eindelijk even wat langer sliep, werd ik wakker door een medevrijwilligster. Zij probeerde de chauffeur te vragen of de muziek zachter kon (die behoorlijk hard stond), daar had ik doorheen geslapen maar ik werd juist wakker van haar. Nou ja, gelukkig kwamen maandagochtend vroeg in Sihanoukville aan. Dus we hadden de hele dag om op het strand te liggen en bij te komen van de nachtbus 😉 . Ook hadden we een hele chille accommodatie hier. Het heette Mushroom point. Echt een geweldig verblijf! Alle bungalows zagen er uit als mushrooms! Het bed wat er in stond, was niet zoals normaal rechthoekig, maar rond! Onder het mapje foto’s op deze site heb ik een foto ervan gezet.

Na een dagje totaal relaxen op het strand had ik voor de dinsdag een tripje naar een eiland geregeld. Het was best wel een relaxte tocht. We gingen op een driedekse boot, die een bar bevatte op het tweede dek en op het bovenste dek kon je zonnen. Toen we een beetje in open water terecht kwamen, waren de golven ook stukken hoger. Sommige golven waren wel 1 à 2 golven hoog! Ik zat best wel relaxed op mijn stoeltje, maar de andere vrijwilligster (Judith) die vond het maar eng allemaal. Tussendoor stopten we bij een eiland waar we de mogelijkheid kregen om te gaan snorkelen. Eerst was mijn duikbril niet goed, want die liep de hele tijd vol met water. Daarom die van Judith toen maar geleend. Die liep niet vol en zo toch nog wat van het koraal gezien. Helaas was het zicht erg slecht (waarschijnlijk door die hoge golven) en was veel koraal ook al dood. Toch wel weer leuk om weer gedaan te hebben. Daarna werden we terug getoeterd naar de boot; de lunch was klaar. De lunch was erg goed verzorgd en smaakte erg goed. We vaarden weer door naar het eiland waar we aan land zouden gaan. Tussen de eilanden in waren weer hele hoge golven en op een gegeven moment gingen we zo scheef dat ik met stoel en al om kieperde 😉 . Ik moet toegeven ik zat met opgetrokken benen op de stoel, dus ik was niet erg stabiel. Ik had het eerst ook niet door. We gingen gewoon schuin, maar ik ging helaas iets verder door 😉 . Het eiland had een prachtig wit strand (ook hiervan heb ik een foto geüpload). Op het eiland zijn we even de bushbush ingetrokken en we zijn ook door een mangroverivier gewaad. Dat was wel een hele aparte gewaarwording, aangezien het water donkerbruin was en je je voeten niet kon zien. De bruinige kleur van het water kwam door de Tea tree. Dus eigenlijk liepen we in theewater 😉 . Vast heel schoon water, maar we vonden het er maar vies uit zien. Daarna meteen een duik in de zee genomen (niet dat dat veel schoner is, maar ja). Uiteindelijk hebben we zo een hele dag op de boot doorgebracht. Het was een leuk dagje uit geweest. ‘s Avonds was ik moe en voldaan en ben niet al te laat naar bed gegaan.

Voor woensdag hadden we een dagje Ream National Park gepland. Dit keer gingen we met het hele groepje vrijwilligers. Helaas had ik behoorlijk slecht geslapen. Ik maakte me druk of we misschien opgelicht zouden kunnen zijn. We hadden namelijk de tocht naar het Ream National Park van tevoren al helemaal betaald. Een man die over het strand liep rond te dwalen had het ons aangeboden. Omdat een paar andere vrijwilligers al helemaal met hem erover gepraat hadden, ben ik gewoon meegegaan in hun idee. Later hoorden van een strandtentbaas dat het al een paar keer fout was gegaan en dat mensen niet opgepikt waren. Dus daardoor hadden we allemaal een beetje van komt dit wel goed? Woensdagochtend zijn we gewoon naar de oppikplaats gelopen en toen daar nog niemand stond hebben we meteen de maatschappij opgebeld. Er zou een busje over 5 à 10 minuten komen. Wij hadden zo van als hij er dan nog niet is bellen we meteen weer. Gelukkig kwam het busje aanzetten. Hij bracht ons naar de plek waar we gingen een ontbijten. Het was een beetje verlaten plek waar we zaten, een soort van bouwplaats waar we op plastic stoeltjes werden neer gezet. Ook zagen we op een gegeven moment een rat langs schieten, dus veel vertrouwen hadden we nog niet in deze dag. Na het ontbijt werden we toch weer opgepikt door een busje, die ons naar de bootjes bracht. Uiteindelijk is het toch allemaal goed gekomen, maar reken er maar op dat ik dus niet zomaar weer alles van tevoren betaal! Met de boot gingen we de rivier op. Aan de zijkanten waren allemaal mangrovebossen en op de rivier zelf waren vissers bezig. Ook waren mensen bezig oesters op te duiken en die werden door anderen schoongemaakt in hun bootjes. Dat was wel heel gaaf om te zien. Wat alleen nog gaver was, was dat we arenden uit de lucht zagen duiken! Ze cirkelden dan een beetje om elkaar heen en vlogen weer omhoog om vervolgens weer een duikvlucht te maken! Daarna meerden we ergens aan en vanaf daar zouden we een trekking door ‘het oerwoud’ doen. Nadat iedereen naar de wc (een waar hurktoilet, die je doorspoelt met een kommetje water) was geweest, gingen we op weg. Het bleek meer een wandeling door een verwilderd bos te zijn. Wel zie je lianen aan de bomen hangen en de bomen zelf zijn ook wel reusachtig, maar ik vond het nou niet echt een mooi oerwoud. Na een halfuurtje wandelen, kwamen we bij een mooi strand uit. Daar dook iedereen de zee in en ik bleef lekker aan de kant boekje lezen. Ik had mijn bikini namelijk niet meegenomen. We gingen dezelfde weg weer terug door het bos. Onze gids vertelde tussendoor nog dat de Cambodjaanse regering het toestond dat een paar Chinese bedrijven bungalows e.d. in het park bouwden. Om ze een beetje tegemoet te komen legt de Cambodjaanse regering nu een weg aan door het bos voor die bungalows. Ik vind het echt schandalig dat ze op deze manier met een nationaal park omgaan. Het is zonde van al die bomen die daarvoor gekapt moeten worden. Daarnaast vertelde onze gids dat de regering het maar aan een paar bedrijven toestond, zodat niet het hele park eraan zou gaan en dat er nog wel toeristen op af zouden blijven komen. Ze regelen het dus op zo’n manier dat ze het meeste geld eraan kunnen verdienen. Ik vind dat gewoon schandalig.

Terug bij de boot gekomen, stond er een lunch voor ons klaar. Vis van de barbecue met een salade en brood en wat fruit na. Een prima maaltijd. Daarna weer de boot in en alweer een stuk op de weg terug. Tussendoor meerden we nog even aan bij een stijger midden in het mangrovebos. Het stuk over de stijger lopen was echt heel mooi. Vooral omdat het licht op een bepaalde manier tussen de mangrove door kwam. Aan het eind van de steiger was een uitkijktoren gebouwd. We zijn er opgeklommen en we zijn weer beneden gekomen 😉 . Het was namelijk niet echt een stevig gebouwde toren en bij de bovenste trap miste aan één kant zelfs de leuning! Het uitzicht was niet echt om over naar huis te schrijven, dus dat doe ik ook maar niet 😉 .

Eenmaal terug bij onze mooie mushroom bungalows heb ik mijn busticket opgehaald. Ze zouden voor mij een ticket naar Kratie proberen te regelen, dat was alleen niet gelukt. Ik kreeg een ticket naar Phnom Penh van een busmaatschappij die ook bussen naar Kratie had. Dan moest ik Phnom Penh maar kijken of ik naar Kratie kon komen. Mijn backpack weer ingepakt na mijn laatste duik in de zee. ‘s Avonds ben ik niet al te laat gaan slapen, want ik moest om half 7 de volgende ochtend vertrekken.

Ik zal maar eens bij maandag beginnen, daar begint immers ook de week. Dan beginnen we ook gelijk met een heel avontuur, wat ik en mijn mede-inzittenden niet zo leuk vonden! Maandag zouden we zo als gewoonlijk naar ons project gaan. Wij stonden op de afgesproken tijd klaar, maar onze tuktuk driver was er nog niet. Na 10 minuten belde ik mijn vrijwilligerscoördinator maar eens op om te vragen waar hij bleef. Zij wist alleen dat hij er aan zou komen, maar waarom hij te laat was, wist ze niet. Uiteindelijk 25 minuten later stond hij voor ons, dus wij zijn snel in gestapt. Hij zette er ook een beetje vaart achter, omdat hij waarschijnlijk wel door had dat hij te laat was. We vonden al wel dat hij toeterde op vreemde momenten. Dat doen ze hier sowieso wel, maar het voelde toch raarder dan anders. Toen we een beetje de stad uit waren, begon hij wat meer midden op de weg te rijden. Dat vonden we vreemd, omdat hij meestal best wel aan de rechterkant van de weg reed. Tot plots een tegenliggende vrachtwagen ons echt met 10 centimeter afstand voorbij sjeesde. Vanaf dat moment hadden we er niet veel vertrouwen meer in en zijn we zelf extra goed gaan opletten. Onze tuktukdriver bleef ook maar in het midden van de weg rijden. Of dan ging hij naar rechts maar dan was het zo ver dat we met 1 wiel van het asfalt afgingen. Toen we op een rustige, onverharde weg kwamen reed hij zelfs helemaal aan de linkerkant van de weg! Inmiddels was ons dus wel duidelijk geworden dat hij wel dronken moest zijn. Nadat we twee keer zo hard als normaal over de super hobbelige weg net voor ons project waren gereden, roken we bij het project ook wel de alcohol. Gelukkig zijn we veilig op ons project aan gekomen! Eenmaal daar heb ik weer met mijn vrijwilligerscoördinator gebeld en gezegd dat ik wel wist waarom hij zo laat was. Hij was gewoon stomdronken. Zij heeft toen iemand anders voor ons voor de terugweg geregeld en onze tuktuk driver op het matje geroepen. Wel heeft hij van haar nog wel een tweede kans gekregen, nadat hij dinsdag op alcoholcontrole was geweest. De rest van de week heeft hij weer even netjes als altijd gereden.

Dinsdag hebben we gewoon lesgeven. Nou ja gewoon… de eerste les was zoals altijd, al waren er maar 6 kinderen. Daarna zou ik mijn blokfluitlesje geven, maar één van de teacher was het vergeten door te geven aan de leerlingen. Dus had ik opeens een half uur pauze. Toen heb ik een beetje met de leerkrachten gebabbeld. Ik heb ze gevraagd waarom er zo weinig leerlingen waren, bleek dat ze allemaal moesten helpen met de rijst oogsten. Dat gebeurde niet vlak bij het dorp, maar helemaal bij het Tonlé Sap meer. Ik kan je vertellen dat dat een behoorlijk eind van mijn project ligt. Op het project waren alle leraren ook druk bezig om zich voor te bereiden op Khmer New Year. De naam zelf zegt al wat het is. Het nieuwjaar wordt hier gevierd van 13 t/m 15 april en dat is echt hét feest van het jaar. Het is ook het moment waarop kinderen het langst ‘vakantie’ hebben. De public schools (Khmer scholen) zijn meestal 2 weken gesloten en mijn project is anderhalve week gesloten. Dat betekent voor mij wel even echt vakantie, zodat ik wat meer van Cambodja kan gaan zien. Maar ja, door de oogst en het aankomende Khmer New Year viel het aantal leerlingen dus erg tegen. Mijn tweede les vandaag wilde mijn leraar het alleen doen, omdat er maar 5 kinderen in de klas zaten. Ik ben toen maar achterin de klas gaan zitten.

Woensdag was het aantal leerlingen gehalveerd vergeleken met dinsdag. De leraren hadden ook wel door dat het zo niet werkte. Dus zodra ik met mijn teacher in gesprek kwam, zei hij ‘Zullen we spelletjes gaan doen?’. Dat hebben we de hele dag gedaan, spelletjes gespeeld. Zo hebben we het spelletje ‘3 is teveel’ gedaan, dit was ook het enige spelletje dat ik vanuit Nederland kende. Daarnaast hebben we een Cambodjaans spelletje gedaan, wat ze helemaal geweldig vinden. Ik vind er eerlijk gezegd niet zoveel aan. Ze hebben een mand met grote pitten (lijken op stenen maar zijn niet zo hard) en daar pakken ze allemaal 3 van. Dan wordt de groep in tweeën verdeeld en allebei de groepen zetten vijf pitten in het zand overeind. Het is de bedoeling dat de andere groep deze omver kegelt, maar de middelste mag alleen als laatste omver. Zodra ze allemaal om zijn heeft de gooi-groep gewonnen, tenzij ze de middelste pit niet als laatste hebben omgegooid, dan heeft de andere groep gewonnen. De winnende groep mag met een paar pitten in de hand op de knieën van de verliezende groep tikken. Dat laatste vinden ze allemaal geniaal, maar ik zie er de grap niet echt van in. Nadat ze ons wat Cambodjaanse spelletjes hadden geleerd, gingen wij ‘Annemaria koekoek’ en ‘Schipper mag ik overvaren?’ met ze spelen. ‘Annemaria koekoek’ was totaal geen succes. Daarentegen ‘Schipper mag ik overvaren’ wel! Na 1 keer gespeeld te hebben, wilden ze allemaal nog een keer. Daarna was iedereen wel bekaf, aangezien hier de zon ook nog behoorlijk zijn best deed.

Donderdag hadden we wel aan zien komen dat het met de lessen de rest van de week ook niks meer werd. Daarom heb ik ‘s ochtends bij het kantoor van Pure! for Kids 2 spellen twister opgehaald. Zodra ik met de tas aan kwam lopen op het project waren ze allemaal nieuwsgierig. Ik moest het ook meteen uitleggen en daarna gingen eerst de leraren een potje spelen. Met de smoes dat ze het dan aan de kinderen uit konden leggen 😉 . Eigenlijk vonden ze het zelf gewoon hartstikke leuk. Met de kinderen speelde ook 1 leraar mee, wat de kinderen natuurlijk helemaal geweldig vinden. Want hun leraar staat in allerlei rare posities op zo’n doek 😉 . Na twister liepen we een beetje rond te dralen op het project, totdat twee van de teachers mijn medevrijwilligster bij zich riepen. Ze vonden dat ze wel een douche kon gebruiken. Dan kan je wel raden wat er gebeurde; er barstte een enorm watergevecht uit. Er stonden twee grote tonnen waar ze het water uitschepten, maar ook was er een soort tuinslang waar ze voortdurend mee spoten. Ik stond eerst de hele tijd wel in een goede positie. Ik was namelijk foto’s aan het maken van de kletsnatte medevrijwilligsters 😉 . Toen ik de camera uiteindelijk weg had gelegd, duurde het niet lang voordat ik ook gepakt werd. In plaats van eerst een beetje water kreeg ik meteen de inhoud van een ton over me heen! Toen was het ook weer goed en begonnen ze de vrouwelijke teachers achterna te zitten. Het was dus een en al dikke pret! Op een gegeven moment hadden we een paar boxjes gevonden, waar we een Ipod op aansloten. We lieten de teachers wat liedjes horen en die begonnen meteen een hele dans op te voeren. Een van hen had ook de ‘macarena’ op zijn telefoon staan, dus stonden we met z’n allen de macarena te dansen 😉 .

Vrijdag was niet veel anders dan woensdag en donderdag. Weer een dag met alleen maar lol. Waar ik donderdag vergeten was mijn camera mee te nemen, was ik die vrijdag niet vergeten! Dus ik heb lekker veel foto’s gemaakt van de spelende kinderen en teachers. Voor vandaag hadden we schmink meegenomen. Eerst tekenden de andere vrijwilligsters zich zelf helemaal onder en daarna probeerden ze bij de kinderen wat te doen. Helaas wilden de meeste meisjes niks op hun gezicht. Maar wat bloemetjes op de handen vonden ze wel heel leuk. Daar ben ik het grootste gedeelte van de tijd mee bezig geweest. Daarna was het weer een grote spelletjesbende en ook het dansen ontbrak niet. Op een gegeven moment heb ik mijn camera aan een paar kinderen gegeven die een paar hele leuke foto’s van elkaar gemaakt hebben. Er zitten natuurlijk ook wel wat mislukte foto’s bij. Zoals een foto met een halve vinger in beeld 😉 . Na ze een goed Khmer New Year gewenst te hebben, zijn we naar huis gegaan.

Zaterdag heb ik voor mezelf een heel relaxed dagje gemaakt. Eerst lekker lang gelummeld in bed en laat ontbeten. Daarna de stad ingegaan om mijn was weg te brengen en eens een lekkere massage te nemen! Na een uur lekker relaxed in de massagesalon gelegen te hebben, ben ik naar Psar leu geweest. Dat is een Cambodjaanse markt waar eigenlijk alleen de lokale bevolking komt. Op mezelf na heb ik nog twee andere blanken gezien en dat was het. Ik vond dat wel relaxed, omdat het bij die andere markten stikt van de toeristen en af en toe heb je daar even genoeg van. Daarnaast is het aanbod ook op de Cambodjanen gericht. Je ziet daardoor veel meer lokale lekkernijen, kleding en huishoudelijke spulletjes. Ik heb hier ook een sarong (een grote doek die hier gebruikt wordt door vrouwen als rok of om om te slaan als ze zich gaan wassen) gekocht. Ik vond het wel handig als strandlaken. Ik ga vanavond al naar de zuidkust van Cambodja. Omdat het project voor anderhalve week dicht is, heb ik besloten om een klein tochtje te gaan maken door Cambodja. Eerst ga ik 3 dagen naar de kust en dan trek ik naar het oosten van het land. Daar hoop ik Irriwaddydolfijnen te zien te krijgen en een heel ander deel van Cambodja te zien. Over anderhalve à twee week zullen er dus wel hele verhalen verschijnen hier op mijn blog 😉 .

Ga nu maar eens mijn tas in pakken, want moet vanmiddag ook nog langs mijn project (ze hebben een environment day).

Groetjes,

Hester



Hoewel ik net weer wat op krachten was gekomen, was mijn weekend wel alweer vol gepland. Op zaterdag was één van de vrijwilligers jarig en ter gelegenheid daarvan gingen we met z’n zessen een kookcursus doen. Eerst hebben we een rondje gedaan over de markt, waar onze vrouwelijke chef alle ingrediënten aanwees en ook van andere dingen vertelde wat het allemaal was. Normaal loop je daar voorbij en denk je ‘geen idee wat het is, maar het zal wel’, maar nu vind ik het toch wel leuk om te weten wat het allemaal is. Voordat we over de markt gingen, mochten we per persoon de gerechten uitkiezen die we wilden maken. Dus toen we terug van de markt waren, konden we allemaal aan onze eigen gerechten beginnen. Ik had als voorgerecht de spicy shrimp salad uitgekozen, puur omdat je dat ook als gewone maaltijd kan eten. Als hoofdgerecht had ik fish amok. Fish amok is echt iets typisch Cambodjaans en is een soort curry gemaakt met onder andere vis erin. Het wordt geserveerd met rijst. Ik vind dit een lekker gerecht en daarom heb ik dit ook gekozen. Het toetje moesten we gezamenlijk kiezen en dat was kleefrijst gezoet door een kokosmengsel met verse mangopartjes. Eerst moest ik alles snijden voor mijn voorgerecht. Dat waren een wortel, twee komkommers, een ui, sjalotjes, long beans, limoenen en niet te vergeten de peper (voor de spicy taste). Daarna moesten we alles voorbereiden voor ons hoofdgerecht. Voor het hoofdgerecht moest ik een kruid snijden wat mij helemaal gele vingers bezorgde. Een paar dagen later zat het er nog op! Daarna ging ik mijn salade maken van alles met nog een lekkere dressing eroverheen en gingen we ons hoofdgerecht klaarmaken. Na een paar uur in de keuken te hebben gestaan, konden we in het restaurant gaan zitten en onze maaltijden lekker opeten. Iedereen had inmiddels ook wel honger gekregen 😉 . Na de kookcursus was ik behoorlijk op, dus ben meteen op mijn bed gedonderd zodra ik op mijn kamer was.

Zondagochtend moest ik er vroeg af, want we gingen de watervallen bekijken in het Kulen National Park. Samen met mijn kamergenoot stapte ik in de tuktuk om 8 uur ‘s ochtends. We hebben eerst door het Angkor Wat gebied gereden en daarna moesten we nog een heel eind naar het national park. In totaal hebben we twee uur in de tuktuk gezeten. Normaal doe je er een uur over, maar onze tuktuk driver reed erg sloom. Daarna moesten we de entree voor het park betalen, 20 dollar voor een buitenlander! Met de tuktuk konden we niet omhoog, dus moesten we allebei achterop een moto. Mijn kamergenoot ging bij onze tuktuk driver achterop en ik bij iemand van daar. Die van mij kende het park op zijn duimde, dus die sjeesde er ook vandaar om vaart te maken zodat we de berg op konden komen. Onze tuktuk driver was echter nog steeds in standje sloom, dus die kwam bijna niet naar boven. Toen ik met mijn moto al halverwege was, stopten we om te kijken waar de tuktuker bleef. Minstens 10 minuten later kwam hij met mijn kamergenoot aankakken. Uiteindelijk zijn we goed en wel bij de watervallen aangekomen. Ik vond het zelf niet zo heel spectaculair, omdat ik al mooiere watervallen in Kroatië gezien heb. Daar van afgezien was het toch wel een hele belevenis. Wij als Barang (Khmer voor Fransman, maar wordt gebruikt voor alle blanken) gingen namelijk ook even zwemmen onderaan de waterval. We hadden onze bikini aan, maar daaroverheen hadden we nog een soort van soepjurk aan. Je kan hier namelijk niet in je bikini het water in. Omdat de watervallen voor de Cambodjanen echt een uitje zijn, zwommen we tussen de Cambodjanen. Ze vonden ons blijkbaar allemaal zo mooi, want we zijn wel twintig keer met ze op de foto gegaan. Elke keer weer wilden ze met ons op de foto! Echt, ik voelde me als een of andere celebrity. Mijn kamergenoot kreeg zelfs een naakte baby in haar handen geduwd om mee op de foto te gaan. Dat was echt bizar. Helaas krijgen we geen van deze foto’s ooit te zien. Maar het was wel heel grappig. Onze tuktuk driver kon trouwens ook zijn pret niet op. Dit was de eerste keer dat hij hier was. Op de terugweg hebben we nog een rots beklommen, waar op de top een boeddha was uitgehouwen. Echt heel indrukwekkend hoe groot hij was! Daarna zijn we weer achterop de moto gesprongen. Hoewel mijn moto driver al twee keer zo langzaam reed dan dat hij normaal zou doen, raakten we tuktuker en mijn kamergenoot weer kwijt. Dus wij weer stoppen en hij tikte ondertussen ongedurig op zijn dashboard. Maar we zijn uiteindelijk weer bij de entree en onze tuktuk gekomen. Wat waren we blij trouwens dat we weer gewoon in de tuktuk konden zitten in plaats van achterop de moto. We hadden inmiddels behoorlijk last gekregen van ons zitvlees, zeker omdat de weg waarover we reden onverhard was. Al met al hebben we dus een heel avontuur beleefd en dat was het geld er zeker wel voor waard.

Groetjes,

Hester